SYSTEMS ENGINEERING PROCESS: HUMAN FACTORS IN SYSTEM DESIGN EĞİTİMİ

İnsanı sistemin merkezine koyarak tasarla

Görev analizi, insan hatası modelleme, iş yükü ölçümü ve insan-makine arayüzü tasarımını sistem mühendisliği sürecine entegre edin

Human Factors Engineering'i sistem mühendisliği sürecine entegre etmeyi öğreten uygulamalı eğitim. Hiyerarşik görev analizi, fonksiyon tahsisi, NASA-TLX iş yükü ölçümü, SHERPA/HEART hata analizi ve ergonomik HMI tasarımını V-model içinde çalışır.

3 gün Orta Seviye Online / Yüz Yüze / Hibrit Sertifikalı

Eğitim Hakkında

Human Factors Engineering'i gereksinimden doğrulamaya kadar V-model boyunca uygulama

Bu eğitim, sistem mühendisliği sürecine insan faktörleri mühendisliğini (HFE) entegre etmeyi öğretir. Hiyerarşik görev analizi (HTA), fonksiyon tahsisi (insan vs. otomasyon), MIL-STD-1472 ve ISO 9241 ergonomi standartları, NASA-TLX ve SWAT ile zihinsel iş yükü ölçümü, SHERPA ve HEART ile insan hatası olasılığı analizi, durumsal farkındalık (Endsley modeli) ve insan-makine arayüzü (HMI) tasarım ilkeleri ele alınır. Katılımcılar HFE gereksinimlerini sistem gereksinimlerine dönüştürmeyi ve kullanılabilirlik doğrulamasını V-model içinde konumlandırmayı uygular.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; teori anlatımını görev analizi ve iş yükü ölçüm atölyeleri izler.

Seviye

Orta Seviye — sistem tasarımına insan faktörleri mühendisliğini (HFE), ergonomi ve kullanılabilirlik ölçümlerini entegre etme pratiği

Öğrenme Metodu

Gerçek bir kontrol odası / HMI senaryosu üzerinden HTA, fonksiyon tahsisi ve hata modu analizini adım adım uygulamalı olarak çalışırsınız.

Neden Bu Eğitim?

🧠İnsan Hatasını Azalt

SHERPA ve HEART ile hata modlarını tasarım aşamasında yakalayarak operasyonel risk ve kaza olasılığını düşürürsünüz.

📏Ölçülebilir Kullanılabilirlik

NASA-TLX, SUS ve görev tamamlama metrikleriyle kullanılabilirliği nesnel kanıta dayandırırsınız.

🔗SE Sürecine Entegrasyon

HFE'yi ayrı bir faaliyet değil, gereksinim-tasarım-doğrulama zincirinin ayrılmaz parçası haline getirirsiniz.

Anahtar Konular

human factors engineeringinsan faktörleri mühendisliğigörev analiziNASA-TLXdurumsal farkındalıkinsan hatası analiziSHERPAHMI tasarımıkullanılabilirlikergonomifonksiyon tahsisi
“İyi tasarım, insanın hata yapmasını değil, hatayı fark edip düzeltmesini kolaylaştırır.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1
SE Temeli

Gereksinim, V-model ve yaşam döngüsü kavramlarına temel düzeyde aşinalık faydalıdır.

2
Tasarım Deneyimi

Arayüz, ürün veya operasyonel sistem tasarımında çalışmış olmak örnekleri somutlaştırır.

3
Analitik Yaklaşım

Görev ayrıştırma ve neden-sonuç analizine açık bir bakış açısı gereklidir.

4
Ortam

Atölyeler için dizüstü bilgisayar ve bir elektronik tablo/diyagram aracı yeterlidir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı insan bilişsel ve fiziksel yeteneklerinin sınırlarını kavrar ve hiyerarşik görev analizi üretebilir.
Modül 1
HFE Temelleri ve Disiplin Kapsamı
  • Human Factors Engineering tanımı: insan-sistem entegrasyonu (HSI) kapsamı
  • Antropometri ve biyomekanik: 5-95 persentil tasarım aralıkları
  • Bilişsel yetenekler: algı, dikkat, çalışma belleği sınırları (7±2)
  • İnsan performansını etkileyen faktörler: yorgunluk, stres, aydınlatma, gürültü
  • SE sürecinde HFE'nin konumu ve maliyet-geri çekme eğrisi
  • MANPRINT ve HSI alanlarının (eğitim, personel, güvenlik) ilişkisi
Modül 2
Hiyerarşik Görev Analizi (HTA)
  • Hedef-alt hedef ayrıştırma ve plan notasyonu
  • Görevlerin fiziksel, bilişsel ve iletişimsel türlere sınıflandırılması
  • Tabular Task Analysis (TTA) ile görev detaylarının belgelenmesi
  • Kritik görevlerin belirlenmesi ve önceliklendirme kriterleri
  • Zaman çizelgesi (timeline) analizi ve eş zamanlı görev yükü
  • HTA çıktısının gereksinim türetmeye bağlanması
Modül 3
Fonksiyon Tahsisi (Function Allocation)
  • Fitts Listesi (MABA-MABA): insan vs. makine üstünlükleri
  • Statik vs. dinamik (uyarlanabilir) fonksiyon tahsisi
  • Otomasyon seviyeleri: Sheridan-Verplank 10 kademeli ölçek
  • Out-of-the-loop performans düşüşü ve otomasyon sürprizi
  • İş yükü dengeleme ve aşırı otomasyonun riskleri
  • Tahsis kararlarının traceability matrisinde izlenmesi
Modül 4
Kullanıcı ve Bağlam Analizi
  • Persona ve kullanıcı profili oluşturma (deneyim, eğitim seviyesi)
  • Kullanım bağlamı analizi (ISO 9241-11): ortam, görev, ekipman
  • Operasyonel senaryolar ve use-case'lerin HFE'ye yansıtılması
  • Edge-case ve istisnai durum (degraded mode) kullanıcı ihtiyaçları
  • Kullanıcı ihtiyaçlarının ölçülebilir kullanılabilirlik hedeflerine çevrimi
  • Paydaş görüşmeleri ve gözlem (contextual inquiry) teknikleri
Günün hedefiKatılımcı zihinsel iş yükünü ölçebilir, durumsal farkındalığı değerlendirebilir ve insan hatası olasılığını analiz edebilir.
Modül 1
Zihinsel İş Yükü Ölçümü
  • NASA-TLX alt boyutları ve ağırlıklı/ham puanlama
  • SWAT ve Modified Cooper-Harper subjektif ölçekleri
  • Fizyolojik ölçümler: kalp hızı değişkenliği, pupillometri, EEG
  • İkincil görev (secondary task) ve performansa dayalı yöntemler
  • Underload ve overload: ters-U (Yerkes-Dodson) ilişkisi
  • İş yükü ölçüm sonuçlarının tasarım iyileştirmesine dönüşü
Modül 2
Durumsal Farkındalık (Situation Awareness)
  • Endsley üç seviyeli SA modeli: algı, anlama, projeksiyon
  • SAGAT freeze-probe ve SART subjektif ölçüm teknikleri
  • SA'yı destekleyen ekran tasarımı ilkeleri (SA-oriented design)
  • Dikkat darboğazı, tünel görüşü ve otomasyona aşırı güven
  • Ekip durumsal farkındalığı ve ortak zihinsel model
  • Uyarı/alarm yönetimi ve bilgi önceliklendirme
Modül 3
İnsan Güvenilirliği Analizi (HRA)
  • İnsan hatası taksonomisi: kayma, unutma, kural/bilgi tabanlı hata
  • SHERPA ile sistematik hata modu tahmini
  • HEART yöntemi ve hata üreten koşullar (EPC) çarpanları
  • THERP ve olay ağacı ile hata olasılığı hesaplama
  • Performans Şekillendirici Faktörler (PSF) etkisi
  • Hata azaltma stratejileri: önleme, yakalama, toleranslı tasarım
Modül 4
Reason Modeli ve Sistemik Güvenlik
  • İsviçre peyniri (Swiss Cheese) modeli ve gizli hatalar
  • Aktif hata vs. latent condition ayrımı
  • Just Culture ve hata raporlama kültürü
  • Kök neden analizine insan faktörleri perspektifi (HFACS)
  • Tasarımda forcing function ve poka-yoke ilkeleri
  • Hata kurtarma (error recovery) ve geri alınabilirlik
Günün hedefiKatılımcı ergonomik HMI tasarım ilkelerini uygular ve kullanılabilirlik doğrulamasını SE doğrulama planına bağlar.
Modül 1
HMI ve Ekran Tasarım İlkeleri
  • Görsel algı: kontrast, renk kodlama, gruplama (Gestalt) ilkeleri
  • Bilgi yoğunluğu, okunabilirlik ve font/boyut kuralları
  • Kontrol-gösterge uyumluluğu (control-display compatibility)
  • Ecological Interface Design (EID) ve soyutlama hiyerarşisi
  • Alarm/uyarı tasarımı: ISA-18.2 alarm yönetimi ilkeleri
  • Fiziksel kontrol yerleşimi ve erişilebilirlik (reach envelope)
Modül 2
Ergonomi Standartları ve Erişilebilirlik
  • MIL-STD-1472 insan mühendisliği tasarım kriterleri
  • ISO 9241 serisi: ergonomik etkileşim gereksinimleri
  • WCAG ve erişilebilirlik (renk körlüğü, düşük görüş) ilkeleri
  • Fiziksel ergonomi: duruş, tekrarlı hareket, kaldırma limitleri
  • Çevresel ergonomi: aydınlatma, akustik, termal konfor
  • Kullanılabilirlik gereksinimlerinin spesifikasyona yazımı
Modül 3
Kullanılabilirlik Değerlendirme Yöntemleri
  • Uzman değerlendirme: sezgisel (heuristic) analiz, cognitive walkthrough
  • Kullanıcı testleri: görev tamamlama oranı, süre, hata sayısı
  • SUS (System Usability Scale) ve UEQ anket ölçekleri
  • Formatif vs. summatif değerlendirme ve iteratif tasarım
  • Eye-tracking ve düşün-sesli (think-aloud) protokolü
  • Doğrulama kriterleri ve kabul eşiklerinin tanımı
Modül 4
HFE'nin V-Model'e Entegrasyonu
  • HFE gereksinimlerinin sistem gereksinimlerine traceability'si
  • HFE Programı Planı (HFEPP) ve kilometre taşları
  • Prototipleme, mock-up ve simülasyon ile erken doğrulama
  • İnsan-in-the-loop (HITL) test tasarımı
  • Doğrulama ve geçerleme (V&V) kayıtları ve kanıt yönetimi
  • Operasyonel değerlendirme ve saha geri bildirim döngüsü

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅
Görev Analizi

Hiyerarşik görev analizi ve görev sınıflandırması yaparak tasarım gereksinimi türetebilirsiniz.

✅
Fonksiyon Tahsisi

İnsan ve otomasyon arasında gerekçeli fonksiyon tahsisi kararları alabilirsiniz.

✅
İş Yükü Ölçümü

NASA-TLX ve ilgili tekniklerle zihinsel iş yükünü ölçüp yorumlayabilirsiniz.

✅
SA Değerlendirme

Endsley modeliyle durumsal farkındalığı analiz edip tasarıma yansıtabilirsiniz.

✅
Hata Analizi

SHERPA ve HEART ile insan hatası olasılığını sistematik biçimde değerlendirebilirsiniz.

✅
HMI Tasarımı

Ergonomi standartlarına uygun insan-makine arayüzü tasarlayabilirsiniz.

✅
Kullanılabilirlik Testi

Formatif ve summatif kullanılabilirlik değerlendirmeleri planlayıp yürütebilirsiniz.

✅
SE Entegrasyonu

HFE faaliyetlerini V-model boyunca gereksinim-doğrulama zincirine bağlayabilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

  • Sistem mühendisleri
  • insan faktörleri uzmanları
  • UX/kullanılabilirlik mühendisleri
  • kritik sistem tasarımında insan performansını dikkate alması gereken tasarım ekipleri için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?
Sistem mühendisleri, insan faktörleri ve UX uzmanları ile kritik sistem tasarımında insan performansını gözetmesi gereken ekipler için uygundur.
Hangi iş yükü ölçüm yöntemleri işlenir?
NASA-TLX, SWAT, Modified Cooper-Harper ve ikincil görev ile fizyolojik ölçüm yaklaşımları örneklerle ele alınır.
İnsan hatası analizi için hangi teknikler öğretilir?
SHERPA, HEART, THERP ve HFACS gibi insan güvenilirliği analizi yöntemleri uygulamalı olarak işlenir.
Programlama bilgisi gerekli mi?
Hayır. Eğitim analiz, tasarım ve değerlendirme odaklıdır; kodlama gerektirmez.
HFE'yi sistem mühendisliği süreciyle nasıl birleştiriyor?
Görev analizinden kullanılabilirlik doğrulamasına kadar tüm faaliyetler V-model ve gereksinim izlenebilirliği ile ilişkilendirilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika d Digital Vizyon AKADEMİ KATILIM SERTİFİKASI Bu sertifika [Katılımcı Adı Soyadı] adlı katılımcının aşağıdaki eğitim programını başarıyla tamamladığını belgeler. Systems Engineering Process: Human Factors in System Design Sertifika Kodu DV-2026XX00 Tarih 27.10.2026 Yetkili İmza DV AKADEMİ

Eğitim Bilgileri

Süre3 gün
SeviyeOrta Seviye
FormatOnline / Yüz Yüze / Hibrit
Sertifika✓ Var
Hemen Bilgi Al
İlgili Eğitimler

Bu Eğitimle Birlikte Tercih Edilenler

Sistem Yönetimi TemelleriSistem Mühendisliği Temel Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

Sistem Mühendisliği Temel Eğitimi

2 günTemelOnline / Yüz Yüze / Hibrit

Linux komut satırı, dosya sistemi, kullanıcı/izin yönetimi, süreç/servis kontrolü, paket yönetimi ve temel ağ kavramlarını sıfırdan öğreten temel seviye eğitim.

Detayları Gör →
Sistem Yönetimi TemelleriSistem Mühendisliği Yönetimi ve Liderliği Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

Sistem Mühendisliği Yönetimi ve Liderliği Eğitimi

3 günİleriOnline / Yüz Yüze / Hibrit

SRE pratikleri, SLA/SLO, ITIL olay ve değişiklik yönetimi, post-mortem kültürü, kapasite planlama ve teknik ekip liderliğini senaryolarla öğreten ileri seviye e

Detayları Gör →
Sistem Yönetimi TemelleriSM-01 Sistem Mühendisliği Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

SM-01 Sistem Mühendisliği Eğitimi

3 günTemelOnline / Yüz Yüze / Hibrit

SM-01 müfredatıyla Linux/Windows yönetimi, DNS/DHCP, sanallaştırma, yedekleme ve Bash otomasyonunu adım adım öğreten temel seviye sistem mühendisliği eğitimi.

Detayları Gör →
Sistem Yönetimi TemelleriYazılım Sistem Mühendisliği Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

Yazılım Sistem Mühendisliği Eğitimi

3 günOrtaOnline / Yüz Yüze / Hibrit

DevOps odaklı sistem mühendisliği: CI/CD, Docker konteynerleştirme, yapılandırma yönetimi, mavi-yeşil/canary dağıtım ve uygulama izlemeyi uygulamalı öğreten eği

Detayları Gör →
Sistem Yönetimi TemelleriYenilikçi Teknolojiler ve Sistem Mühendisliğinde İnovasyon Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

Yenilikçi Teknolojiler ve Sistem Mühendisliğinde İnovasyon Eğitimi

3 günOrtaOnline / Yüz Yüze / Hibrit

INCOSE V-model, MBSE ve SysML, mimari karar kayıtları, C4 model ve bulut-yerel altyapıyı uygulamalı öğreten sistem mühendisliği ve inovasyon eğitimi.

Detayları Gör →
+90 (501) 369 40 14 WhatsApp [email protected] LinkedIn