Sistem Mühendisliği Temel Eğitimi

Eğitim Hakkında

Sistem yönetiminin temel kavram ve komutlarını sıfırdan edinme

Bu temel eğitim, sistem mühendisliğine yeni başlayanlara işletim sistemi ve sunucu yönetiminin temel kavramlarını sıfırdan kazandırır. Linux dosya sistemi hiyerarşisi, komut satırında dosya/dizin işlemleri, metin düzenleme (vi/nano) ve yardım kaynaklarını; kullanıcı/grup ve dosya izinlerini; süreç ve systemd servis yönetimini; paket kurulumu ve güncellemeyi kapsar. Ağ tarafında IP adresleme, alt ağ, ağ geçidi, DNS ve temel bağlantı testleri işlenir. Her konu komut düzeyinde uygulamalı anlatılır; katılımcı bir sunucuya bağlanıp temel yönetim görevlerini kendi başına yürütecek özgüveni kazanır.

Süre ve Format

2 Gün. Her gün dört modül; her modül komut satırı laboratuvarıyla adım adım pekiştirilir.

Seviye

Temel Seviye — işletim sistemi kavramları, komut satırı, dosya sistemi, kullanıcı/izin ve temel ağ servislerini kapsayan giriş düzeyi sistem mühendisliği yelpazesi.

Öğrenme Metodu

Gerçek bir Linux sunucusuna SSH ile bağlanarak her kavram komut düzeyinde uygulamalı deneyimlenir.

Neden Bu Eğitim?

🌱Sağlam Başlangıç

Sistem yönetiminin temel kavramlarını doğru öğrenerek ileri eğitimlere sağlam bir zemin kurarsınız.

💻Komut Satırı Özgüveni

Terminalde dosya, izin ve servis işlemlerini korkmadan yapabilir hale gelirsiniz.

🧭Günlük Görevler

Kullanıcı açma, servis başlatma ve bağlantı testi gibi günlük görevleri bağımsız yürütürsünüz.

Anahtar Konular

sistem mühendisliği temelLinux girişkomut satırıdosya izinlerisystemctlpaket yönetimitemel ağsistem yönetimi başlangıçterminalLinux eğitimi

“Her uzman bir zamanlar ilk komutunu yazan bir başlangıçtı.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Bilgisayar Kullanımı

Temel bilgisayar ve dosya kavramlarına aşinalık yeterlidir.

2

Önceden Bilgi

Linux veya komut satırı deneyimi gerekmez; sıfırdan başlanır.

3

İngilizce

Komut ve hata mesajları için temel İngilizce okuma faydalı olur.

4

Ortam

İnternet ve SSH istemcisi olan bir bilgisayar; lab sunucusu sağlanır.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı Linux dosya sistemini gezer, temel komutları ve metin düzenleyiciyi kullanır.

Modül 1

İşletim Sistemi Kavramları

Çekirdek (kernel), kullanıcı alanı ve kabuk (shell)
Linux dağıtımları ve sürüm farkları
Sunucu ve masaüstü işletim sistemi ayrımı
Oturum açma, SSH ile uzak bağlantı mantığı
Kullanıcı ve yönetici (root) ayrımı
Sistem bilgisi: uname, hostname, uptime

Modül 2

Dosya Sistemi ve Gezinme

Dizin hiyerarşisi: /, /etc, /var, /home, /tmp
pwd, ls, cd ile gezinme
Mutlak ve göreli yol (path) kavramı
mkdir, rm, cp, mv ile dosya/dizin işlemleri
find ve locate ile dosya arama
Gizli dosyalar ve joker karakterler (wildcard)

Modül 3

Metin Görüntüleme ve Düzenleme

cat, less, head, tail ile dosya görüntüleme
nano ile temel metin düzenleme
vi/vim mod mantığı ve temel komutlar
grep ile dosya içinde arama
Yapılandırma dosyalarını okuma ve yorumlama
tail -f ile canlı log izleme

Modül 4

Yardım ve Kabuk Kolaylıkları

man ve --help ile komut yardımı
Sekme tamamlama ve komut geçmişi
Pipe (|) ve çıktı yönlendirme (>, >>)
Ortam değişkenleri ve PATH kavramı
Alias ile kısa komut tanımlama
Temel klavye kısayolları (Ctrl+C, Ctrl+R)

Günün hedefiKatılımcı kullanıcı/izin yönetir, servisleri kontrol eder ve temel ağ testleri yapar.

Modül 1

Kullanıcı ve İzin Yönetimi

useradd, passwd ve kullanıcı oluşturma
Grup kavramı ve kullanıcının gruba eklenmesi
Dosya izinleri: okuma/yazma/çalıştırma (rwx)
chmod ve sayısal izin gösterimi (755, 644)
chown ile sahiplik değiştirme
sudo ile yetkili komut çalıştırma

Modül 2

Süreç ve Servis Yönetimi

ps ve top ile çalışan süreçleri görme
Süreç sonlandırma: kill ve sinyaller
systemctl ile servis start/stop/restart
Servisi açılışta etkinleştirme (enable)
journalctl ile servis loglarını okuma
Boot süreci ve çalışma hedefleri (target) temeli

Modül 3

Paket ve Güncelleme

Paket yöneticisi kavramı: apt ve dnf
Paket arama, kurma ve kaldırma
Sistem güncellemesi ve güvenlik yamaları
Depo (repository) kavramı
Kurulu paket ve sürüm sorgulama
Bağımlılık ve çakışma temelleri

Modül 4

Temel Ağ

IP adresi, alt ağ maskesi ve ağ geçidi
ip addr ve ip route ile ağ bilgisi görme
ping ile bağlantı testi
DNS kavramı ve nslookup/dig kullanımı
Port kavramı ve ss ile dinlenen portlar
Temel güvenlik duvarı (firewall) mantığı

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Komut Satırı

Linux terminalinde dosya ve dizin işlemlerini rahatça yaparsınız.

✅

Dosya Sistemi

Dizin hiyerarşisini tanır ve doğru yerde çalışırsınız.

✅

İzin Yönetimi

Kullanıcı, grup ve dosya izinlerini doğru yapılandırırsınız.

✅

Servis Kontrolü

systemctl ile servisleri yönetir ve loglarını okursunuz.

✅

Paket Yönetimi

Yazılım kurar, günceller ve güvenlik yamalarını uygularsınız.

✅

Metin Düzenleme

nano ve vi ile yapılandırma dosyalarını düzenlersiniz.

✅

Temel Ağ

IP, DNS ve bağlantı testlerini temel düzeyde yaparsınız.

✅

Özgüven

Bir sunucuya bağlanıp temel görevleri bağımsız yürütürsünüz.

Kimler İçin Uygundur?

BT alanına yeni girenler
yardım masası personeli
öğrenciler
sistem yönetimine geçmek isteyen teknik olmayan BT çalışanları için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

BT alanına yeni girenler, yardım masası personeli, öğrenciler ve sistem yönetimine geçmek isteyen teknik olmayan BT çalışanları için uygundur.

Önceden Linux bilmem gerekir mi?

Hayır. Eğitim sıfırdan başlar; komut satırı ve dosya sistemi en baştan uygulamalı anlatılır.

Hangi işletim sistemi kullanılıyor?

Linux temel alınır; dizin hiyerarşisi, izinler ve servis yönetimi gerçek bir Linux sunucusu üzerinde uygulanır.

Bu eğitimden sonra hangi eğitime geçebilirim?

Temeli tamamlayan katılımcılar Sistem Mühendisliği Eğitimi ve araç/teknik odaklı eğitimlerle ilerleyebilir.

Sertifika veriliyor mu?

Eğitimi tamamlayan katılımcılara Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

SİSTEM MÜHENDİSLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ