Advanced Assembler Language Workshop

Eğitim Hakkında

z/OS ortamında HLASM ile ileri düzey assembler programlama

Atölye, IBM Mainframe üzerinde HLASM ile üretim kalitesinde kod yazmayı hedefler. z/Architecture yazmaçları ve adresleme, komut formatları, paketlenmiş ondalık aritmetik, dallanma ve koşul kodu, standart bağlantı ve save area zinciri, makro yazımı ve koşullu assembly, QSAM/VSAM G/Ç, TR/TRT ile dizi işleme, 64-bit komutlar, SVC, ESTAE, ENQ, COBOL ile entegrasyon ve ABEND dump analizi uygulamalı kodlanır.

Süre ve Format

2 Gün. Her gün dört modül; 1. gün Mimari, Komutlar, Dizi İşleme ve 64-bit; 2. gün Alt Programlar, Sistem Servisleri ve Entegrasyon.

Seviye

İleri Seviye — z/Architecture mimarisi, HLASM komutları, alt programlar, sistem servisleri, 64-bit programlama ve hata ayıklamayı kapsayan assembler atölyesi

Öğrenme Metodu

Katılımcılar z/OS üzerinde HLASM rutinleri yazar, derler, çalıştırır; ABEND dump'ını okuyarak hataları düzeltir ve COBOL programından çağrılan bir alt program geliştirir.

Neden Bu Eğitim?

🏛️Kritik Sistem Bilgisi

Bankacılık ve kamu mainframe uygulamalarındaki assembler rutinlerini okuyup bakımını yapabilirsiniz.

🔍Dump Analizi

ABEND kodlarını ve dump içeriğini okuyarak kök nedeni hızla bulursunuz.

⚙️Sistem Servisleri

ESTAE, ENQ ve SVC ile yetkili ve dayanıklı rutinler tasarlarsınız.

Anahtar Konular

hlasmassembler languagez/architecturemainframe assembleribm assembler eğitimiz/os assemblerestaeabend dump analizimakro yazımıcobol assembler entegrasyonu

“Assembler yazan, makinenin gerçekte ne yaptığını görür.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Assembler Temelleri

Temel HLASM veya benzeri bir assembler deneyimi gerekir.

2

z/OS Kullanımı

TSO/ISPF, JCL ve veri seti kavramlarına hâkimiyet beklenir.

3

COBOL Aşinalığı

COBOL ile temel programlama bilgisi entegrasyon örneklerini kolaylaştırır.

4

Mainframe Erişimi

Uygulamalar için bir z/OS eğitim ortamı hesabı gerekir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı gün sonunda z/Architecture yapısını, temel komut kümesini, dizi/bit işlemlerini ve 64-bit komutları kodlayarak uygular.

Modül 1

z/Architecture Mimarisi ve HLASM Temelleri

z/Architecture yazmaç yapısı: 16 genel yazmaç (R0-R15), PSW, kontrol ve erişim yazmaçları; 24/31/64 bit adresleme
Komut formatları RR, RX, RS, SI, SS ve talimat uzunlukları; Base-Displacement adresleme
HLASM kaynak biçimi: etiket, işlem kodu, işlenen ve yorum sütunları; ASM, linkage editor ve LOAD modülü
Yönergeler: CSECT, DSECT, USING, DROP, EQU, DC, DS, ORG ve LTORG
Veri tipleri: C, X, B, F, H, P, Z, A tipli sabitler ve DS ile alan ayırma
Listing okuma, cross-reference, ASMA hataları ve ilk ödev programının derlenmesi

Modül 2

Komut Kümesi: Aritmetik, Mantıksal ve Karar Yapıları

Yükleme/saklama komutları: L, ST, LH, LM, STM, LA, MVC, MVI, LR ve CLC / CLI karşılaştırma
Sabit nokta aritmetiği: A, S, M, D, AR, SR, MR ve taşma durumları
Paketlenmiş ondalık komutlar: AP, SP, MP, DP, ZAP, PACK, UNPK, ED ve EDMK
Koşul kodu (CC) ve dallanma komutları: BC, BE, BNE, BH, BL, BCT, BXLE; BRC ile göreli dallanma
Mantıksal işlemler: N, O, X, TM, SLL, SRL ve bit manipülasyonu
Yapısal programlama makroları (IF/ELSE/ENDIF, DO/ENDDO) ve döngü kalıpları

Modül 3

Bit, Karakter Dizisi ve Tablo İşleme

TR ve TRT ile çeviri/tarama; EX ile komut değiştirme ve MVCL / CLCL uzun veri hareketi
Karakter dizisi arama, kırpma, birleştirme ve CLST / MVST / SRST komutları
Bit manipülasyonu: NI, OI, XI, TM, ICM, STCM ve bayrak byte kalıpları
İkili arama (binary search) ve tablo arama algoritmalarının assembler implementasyonu
Sıralama algoritmaları ve bellekte bağlı liste yönetimi
Tarih/saat işleme: STCK, STCKE, TIME makrosu ve Julian/Gregoryen dönüşümü

Modül 4

64-bit z/Architecture, Erişim Yazmaçları ve Modern Komutlar

64-bit genel yazmaçlar: LG, STG, AGR, LGR, LLGF ve yüksek yarı yazmaç (HH/HL) kullanımı
Relative-immediate komutlar: BRAS, BRC, LARL, CGIJ ve uzun-displacement komutlar (LY, STY)
AMODE 31/64 geçişi, SAM24/31/64 ve bellek adreslenebilirlik kuralları
Access Register (AR) modu: SAC, LAE, EAR ve veri alanları (data space)
Vector Facility ve SIMD komutlarına genel bakış
Eski kodu modernize etme: yeniden derleme, 31-bit uyumluluk ve bakım zorlukları

Günün hedefiKatılımcı gün sonunda Standart bağlantılı alt programlar yazar, sistem servislerini ve QSAM/VSAM G/Ç'yi kullanır, COBOL ile entegre eder ve dump analiz eder.

Modül 1

Alt Programlar, Bağlantı Kuralları ve Makrolar

Standart bağlantı: R13 kayıt alanı, R14 dönüş adresi, R15 giriş noktası; BALR, BASR, BAS, BR
Save area zinciri, STM/LM ile yazmaç koruma ve LINK / CALL / LOAD / XCTL makroları
Parametre aktarımı: parametre listesi, son parametre biti ve COBOL / PL/I'dan çağrılan assembler rutinleri
Makro tanımı: MACRO, MEND, sembolik parametreler, &SYSLIST ve koşullu assembly (AIF, AGO, ANOP)
Kütüphane makroları: GETMAIN, FREEMAIN, WTO, ABEND ve SYS1.MACLIB kullanımı
Yeniden girişli (reentrant) ve yeniden kullanılabilir kod yazım kuralları

Modül 2

Dosya G/Ç, Hata Ayıklama ve Performans

QSAM ve BSAM: DCB, OPEN, CLOSE, GET, PUT, READ, WRITE ve DD kartı ilişkisi
VSAM erişimi: ACB, RPL, GET, PUT ve KSDS örnek işlemleri
ABEND kodları (S0C1, S0C4, S0C7, S806) ve dump okuma; PSW ve yazmaç içeriği analizi
Debug araçları: IBM Debug Tool / z/OS Debugger, TRACE, SNAP ve SPIE/ESPIE hata yakalama
Performans: talimat sayısı, bellek hizalama, sınır sınıfı, EX komutu ve döngü optimizasyonu
Güvenlik ve program çalıştırma ortamı: AMODE/RMODE, yetkili program ve JCL ile çalıştırma (EXEC PGM)

Modül 3

Sistem Servisleri, Bellek ve Hata Kurtarma

SVC mekanizması, SVC çağırma, sistem çağrıları ve PSW swap kavramı
GETMAIN / STORAGE OBTAIN ile bellek ayırma, subpool'lar ve bellek sızıntısı
ENQ / DEQ ve latch ile seri hale getirme; ECB, POST ve WAIT ile eşzamanlılık
ESTAE / ESPIE ile hata kurtarma ve retry rutinleri
STIMER, TTIMER, WTOR ve operatör etkileşimi
Yetkili programlar (APF), SVC rutini ve güvenlik yönetimi (RACF) etkileri

Modül 4

Dil Entegrasyonu, Performans ve Atölye

COBOL / PL/I / C ile assembler arası çağrı ve Language Environment (CEEENTRY / CEEPPA) makroları
Veri paylaşımı: COMMAREA, parametre listesi ve DSECT eşleme
Performans ölçümü: STCK ile zaman ölçümü, CPU süresi ve SMF kayıtları
Önbellek hizalama, EX komutu ve döngü açma optimizasyonları
Eski assembler kodunu okuma, dokümante etme ve yeniden düzenleme (refactoring)
Atölye: gerçek bir toplu iş rutini yazma, test etme ve dump analiziyle düzeltme

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

HLASM Temelleri

z/Architecture yazmaç ve adresleme yapısıyla ilk HLASM programınızı derlersiniz.

🎯

Komut Kümesi

Aritmetik, paketlenmiş ondalık ve dallanma komutlarıyla algoritma yazarsınız.

🔧

Dizi ve Tablo İşleme

Karakter dizisi, bit ve tablo işleme rutinlerini HLASM ile yazarsınız.

🧩

64-bit Mimari

64-bit ve göreli komutlarla modern z/Architecture kodu yazarsınız.

📦

Alt Programlar

Standart bağlantı kuralına uyan ve makro kullanan alt programlar yazarsınız.

🚀

Dosya ve Hata Ayıklama

QSAM/VSAM dosya işlemleri yapıp ABEND dump'ını analiz edersiniz.

🔒

Sistem Servisleri

ESTAE ve ENQ gibi sistem servisleriyle kurtarma yeteneği olan rutinler yazarsınız.

📊

Entegrasyon Atölyesi

COBOL ile çalışan, ölçülmüş ve test edilmiş bir assembler rutini geliştirirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Mainframe sistem programcıları
COBOL/PL/I geliştiricileri
bakım
modernizasyon mühendisleri ve z/OS üzerinde assembler rutini yazan veya okuyan teknik kadrolar için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Mainframe sistem programcıları, COBOL/PL/I geliştiricileri, bakım ve modernizasyon mühendisleri ve z/OS üzerinde assembler rutini yazan veya okuyan teknik kadrolar için uygundur.

Mainframe erişimi gerekli mi?

Evet; z/OS üzerinde TSO/ISPF ya da eğitim ortamı erişimi sağlanması gerekir, ortam bilgisi eğitim öncesi paylaşılır.

Assembler bilmeden katılabilir miyim?

Hayır; temel assembler ve z/OS bilgisi beklenir. Eğitim ileri düzeydir.

COBOL ile birlikte çalışma işleniyor mu?

Evet. COBOL'dan çağrılan assembler rutini, Language Environment makroları ve parametre aktarımı uygulanır.

Eğitim sonunda hangi belge verilir?

Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

ADVANCED ASSEMBLER LANGUAGE CODING WORKSHOP EĞİTİMİ