Rust Essentials: Building Better Software

Eğitim Hakkında

Rust dilinin temelleri ve güvenli yazılım geliştirme pratikleri

Rust Essentials, belleği çöp toplayıcısız ve güvenli yöneten bu dilin temel taşlarını ele alır: cargo ve crates.io, sahiplik ve ödünç alma kuralları, struct/enum/trait, Vec/HashMap ve iterator zincirleri, Result ve ? operatörü, thiserror/anyhow, generics, thread ve mpsc kanalları, test yazımı ve clap ile komut satırı aracı projesi.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; Dil Çekirdeği ve Sahiplik; Koleksiyon, Hata ve Soyutlama; Eşzamanlılık, Test ve Proje ekseninde ilerleyen uygulamalı program.

Seviye

Temel Seviye — Rust'ın sahiplik, trait, koleksiyon, hata yönetimi ve eşzamanlılık temelleri ile CLI projesi

Öğrenme Metodu

Her konu için kısa örnek ve alıştırma bulunur; son gün tüm kavramlar tek bir CLI aracında birleştirilir.

Neden Bu Eğitim?

🛡️Bellek güvenliği

Data race ve dangling pointer sorunlarının derleme zamanında nasıl engellendiğini görürsünüz.

🧩Güçlü tip sistemi

Enum ve trait ile hataya kapalı API'ler tasarlarsınız.

📦Çalışan araç

Eğitim sonunda yayınlanabilir bir CLI aracı geliştirirsiniz.

Anahtar Konular

Rust EssentialsRust eğitimiRust sahiplikRust traitRust iteratorRust threadRust clap CLIRust ResultcargoRust temelleri

“Rust size zor gelen kuralları değil, başkalarına bırakacağınız hataları ortadan kaldıran kuralları öğretir.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Programlama deneyimi

Herhangi bir dilde değişken, döngü ve fonksiyon yazabilmek yeterlidir; C/C++ bilgisi avantaj sağlar.

2

Komut satırı

Terminalde komut çalıştırma ve dizin yönetimi.

3

Kurulum izni

rustup ve cargo kurabilmek için kendi bilgisayarında kurulum yetkisi.

4

Git temelleri

Depo klonlama ve commit işlemlerini bilmek.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı sahiplik ve ödünç alma kurallarını uygular, struct, enum ve trait ile veri modeller.

Modül 1

Rust Araç Zinciri ve Cargo

rustup ile toolchain kurulumu; stable, beta, nightly kanalları
cargo new, build, run, check ve --release profili
Cargo.toml: dependencies, features ve edition 2021
cargo fmt ve cargo clippy ile stil ve lint denetimi
crates.io, cargo doc --open ve belge yorumları (///)
Derleyici hata mesajlarını okumak ve rustc --explain kullanımı

Modül 2

Temel Tipler ve Kontrol Akışı

let, mut ve shadowing; değişmezlik varsayılanı
Skaler tipler, tuple, array ve taşma davranışı (debug/release)
Fonksiyonlar, ifade-deyim ayrımı ve dönüş değeri
if, loop, while, for ve etiketli break
match ifadesi, desen eşleme, guard ve ..= aralıkları
Option ve Result'a ilk bakış: if let ve while let

Modül 3

Sahiplik, Ödünç Alma ve Ömürler

Sahiplik kuralları: move, drop ve kapsam sonu
Copy ile Clone farkı; hangi tipler Copy'dir
Paylaşımlı (&T) ve değiştirilebilir (&mut T) referans kuralları
String ile &str, dilimler (slice) ve ödünç alma
Lifetime parametreleri ('a), elision kuralları ve struct içinde referans
Borrow checker hatalarını okuma ve çözme (E0382, E0499, E0502)

Modül 4

Struct, Enum ve Trait

Struct, tuple struct ve impl blokları, ilişkili fonksiyonlar
Veri taşıyan enum'lar ve Option/Result'ın enum olarak yapısı
Trait tanımı, varsayılan metotlar ve impl Trait
#[derive(Debug, Clone, PartialEq, Default)] ve manuel implementasyon
Operatör aşırı yükleme: std::ops::Add, Display ve From/Into
Modül sistemi: mod, pub, use ve crate yapısı

Günün hedefiKatılımcı iterator zincirleri kurar, hataları Result ile yönetir ve generics ile trait sınırlarını kullanır.

Modül 1

Koleksiyonlar ve Iterator

Vec, VecDeque ve dilim işlemleri; kapasite yönetimi
HashMap, entry API, BTreeMap ve HashSet
Iterator trait'i, map/filter/fold/collect zincirleri
Lazy değerlendirme, into_iter/iter/iter_mut farkı
Closure'lar: Fn, FnMut, FnOnce ve move closure
sort_by_key, dedup, windows, chunks ve zip kullanımı

Modül 2

Hata Yönetimi

Result<T,E> ve ? operatörünün genişleme mantığı
Özel hata enum'ları ve From ile otomatik dönüşüm
thiserror ve anyhow: kütüphane ve uygulama hata stratejisi
panic!, unwrap/expect ve ne zaman kabul edilebilir olduğu
Option kombinatörleri: ok_or, map_err, and_then, unwrap_or_else
main'den Result döndürme ve çıkış kodları

Modül 3

Generics ve Trait Sınırları

Generic fonksiyon ve struct tanımı, monomorphization
Trait bound, where cümleleri ve çoklu sınır
İlişkili tipler (associated types) ve Iterator örneği
dyn Trait ve Box<dyn Trait>: nesne güvenliği (object safety)
Statik ve dinamik dispatch maliyet karşılaştırması
Blanket implementasyonlar ve orphan kuralı

Modül 4

Akıllı İşaretçiler ve İç Değişebilirlik

Box<T> ile heap tahsisi ve özyinelemeli tipler
Rc<T> ve Arc<T> ile paylaşımlı sahiplik
RefCell<T> ve Cell<T>: iç değişebilirlik ve çalışma zamanı ödünç kontrolü
Weak<T> ile referans döngülerinden kaçınma
Deref ve Drop trait'leri, RAII
Cow<'a, T> ile gereksiz kopyalamayı azaltma

Günün hedefiKatılımcı thread ve kanal kullanır, test yazar ve clap ile komut satırı aracını tamamlar.

Modül 1

Eşzamanlılık

std::thread::spawn, join ve move closure
mpsc kanalları: Sender/Receiver ve çoklu üretici
Mutex<T> ve RwLock<T> ile Arc kombinasyonu
Send ve Sync trait'leri: derleyicinin veri yarışı engeli
Atomik tipler ve Ordering seçimi
rayon ile veri paralelliği ve thread::scope

Modül 2

Test, Belgeleme ve Yayınlama

Birim, entegrasyon (tests/) ve doküman testleri
cargo test filtreleri, --nocapture ve #[should_panic]
criterion ile kıyaslama ve proptest ile özellik tabanlı test
Cargo workspace yapısı ve feature flag yönetimi
cargo publish, semver ve cargo-deny ile bağımlılık denetimi
CI hattı: fmt, clippy -D warnings, test ve cargo-audit

Modül 3

Makrolar ve İleri Tip Sistemi

macro_rules! ile bildirimsel makrolar ve tekrar desenleri
Derive ve attribute proc-macro yapısı (syn, quote)
Const generics ve sabit boyutlu dizi API'leri
PhantomData ve tip durumu (typestate) deseni
Builder deseni ve newtype ile tip güvenliği
Özel Iterator, IntoIterator ve Deref ile ergonomik API tasarımı

Modül 4

Uygulama: Komut Satırı Aracı

clap derive ile alt komutlar ve yardım metinleri
serde_json ile yapılandırma ve çıktı biçimleri
Hata tasarımı: anyhow + özel tipler ve çıkış kodları
Entegrasyon testleri (assert_cmd) ve snapshot testi
İlerleme çubuğu, renkli çıktı ve log (tracing)
cargo build --release, strip ve cross ile çok platform dağıtımı

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Sahiplik ve ömür

Move, borrow ve lifetime kurallarını uygulayabilirsiniz.

🎯

Struct ve enum

Veri modelini enum ve struct ile güvenle ifade edebilirsiniz.

🧩

Trait kullanımı

Trait ve generics ile soyutlama kurabilirsiniz.

🛠️

Iterator zincirleri

map/filter/collect ile verimli veri dönüşümü yapabilirsiniz.

🔍

Hata yönetimi

Result, ? ve thiserror ile sağlam hata akışı kurabilirsiniz.

🚀

Akıllı işaretçiler

Box, Rc, Arc ve RefCell'i doğru yerde kullanabilirsiniz.

📈

Eşzamanlı kod

Thread, mpsc ve Mutex ile güvenli eşzamanlı program yazabilirsiniz.

🧪

CLI aracı

clap ile test edilmiş komut satırı aracı yayınlayabilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

C
C++
Java
Python veya Go ile çalışan geliştiriciler ve güvenli
hızlı sistem yazılımı öğrenmek isteyen mühendisler için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

C, C++, Java, Python veya Go ile çalışan geliştiriciler ve güvenli, hızlı sistem yazılımı öğrenmek isteyen mühendisler için uygundur.

Rust öğrenmek zor mu?

Borrow checker başta zorlayıcı olabilir; eğitimde derleyici hatalarının okunması ve çözümü adım adım çalışılır.

C/C++ bilmem gerekiyor mu?

Gerekmez; her dilden gelen geliştiriciler için tasarlanmıştır.

Hangi proje yapılır?

clap tabanlı, serde ile JSON okuyan, testli ve release derlemesi alınan bir komut satırı aracı.

Eğitim sonunda sertifika alabilir miyim?

Evet. Devamlılık ve başarı koşullarını yerine getiren katılımcılara Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

RUST ESSENTIALS: BUILDING BETTER SOFTWARE EĞİTİMİ

Eğitim Hakkında

Neden Bu Eğitim?

Anahtar Konular

Ön Koşullar

Eğitim İçeriği

Rust Araç Zinciri ve Cargo

Temel Tipler ve Kontrol Akışı

Sahiplik, Ödünç Alma ve Ömürler

Struct, Enum ve Trait

Koleksiyonlar ve Iterator

Hata Yönetimi

Generics ve Trait Sınırları

Akıllı İşaretçiler ve İç Değişebilirlik

Eşzamanlılık

Test, Belgeleme ve Yayınlama

Makrolar ve İleri Tip Sistemi

Uygulama: Komut Satırı Aracı

Eğitim Kazanımları

Kimler İçin Uygundur?

Sıkça Sorulan Sorular

Sertifikalandırma

Eğitim Bilgileri

Bu Eğitimle Birlikte Tercih Edilenler

Ruby Programming Eğitimi

Rust for Embedded Systems Eğitimi

Rust Giriş Eğitimi

Rust İleri Seviye Eğitimi

Rust Programlama Eğitimi