RED HAT SYSTEM ADMINISTRATOR: ANALYZING AND STORING LOGS EĞİTİMİ

Loglardan olup biteni okumayı öğren

RHEL'de journald ve rsyslog ile günlük toplama, journalctl analizi, kalıcı saklama, logrotate ve zaman eşitleme.

RHEL'de journald ve rsyslog ile günlük toplama, journalctl analizi, kalıcı saklama, logrotate ve chrony zaman eşitlemeyi gerçek senaryolarla öğreten orta seviye eğitim.

3 gün Orta Seviye Online / Yüz Yüze / Hibrit Sertifikalı

Eğitim Hakkında

journalctl, systemd-journald, rsyslog, logrotate ve chrony ile günlük yönetimi

Bu eğitim, Red Hat Enterprise Linux'ta sistem günlüklerinin toplanması, analizi ve saklanmasını konu alır. systemd-journald mimarisi, journalctl ile birim, öncelik, zaman ve alan bazlı sorgulama, journald'ı kalıcı yapma, rsyslog ile /var/log altındaki geleneksel günlük dosyaları, tesis (facility) ve öncelik (severity) kuralları, logrotate ile günlük döndürme ve saklama süresi, ayrıca doğru zaman damgası için chrony ile zaman eşitleme uygulamalı işlenir. Amaç, bir olayın izini loglardan hızla sürebilmektir.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; gerçek sistem günlükleri ve servis hataları üzerinde analiz yapılır.

Seviye

Orta Seviye — systemd-journald ve rsyslog ile günlük toplama, journalctl ile analiz, kalıcı günlük, zaman eşitleme ve logrotate ile saklama yönetimi.

Öğrenme Metodu

Katılımcılar gerçek servisleri çökertip loglardan izini sürer, journald ve rsyslog ayarlarını canlı sistemde değiştirir.

Neden Bu Eğitim?

🔍Hızlı kök neden

journalctl'i öncelik ve zaman filtreleriyle kullanarak bir arızanın kök nedenini dakikalar içinde bulursunuz.

🗄️Kalıcı kayıt

journald'ı kalıcı yapıp logrotate ile saklama süresini ayarlayarak yeniden başlatmadan sonra da kanıta ulaşırsınız.

⏱️Doğru zaman

chrony ile zamanı eşitleyip loglardaki zaman damgalarına güvenerek olayları doğru sıralarsınız.

Anahtar Konular

journalctlsystemd-journaldrsysloglogrotatelog analizichrony/var/logrhcsalinux loggünlük yönetimi
“Loglar, sistemin sessizce tuttuğu hafızadır; okumayı bilen her şeyi görür.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1
Servis temeli

systemctl ile servis başlatma/durdurma bilgisi takip etmeyi kolaylaştırır.

2
Kabuk ve metin

grep ve boru kullanımı log filtreleme örneklerinde faydalıdır.

3
RHEL VM

root/sudo erişimli bir RHEL 9 sanal makinesi önerilir.

4
/var/log fikri

/var/log altındaki messages, secure gibi dosyalara dair temel farkındalık yararlıdır.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı journald mimarisini kavrar ve journalctl ile hedefli günlük sorguları yapar.
Modül 1
Günlük Mimarisi
  • systemd-journald, rsyslog ve kernel ring buffer ilişkisi
  • İkili journal formatı ve yapılandırılmış alanlar (fields)
  • /run/log/journal (geçici) ve /var/log/journal (kalıcı)
  • dmesg ile kernel mesajları ve journalctl -k karşılığı
  • Günlük tesisleri (facility) ve öncelikleri (severity) kavramı
  • logger komutu ile journal'a elle kayıt düşme
Modül 2
journalctl Temel Sorgu
  • journalctl -u sshd.service ile birim bazlı filtreleme
  • journalctl -b, -b -1 ile mevcut ve önceki açılış
  • journalctl -p err ile öncelik eşiği (emerg..debug)
  • journalctl -f ile canlı takip (tail -f benzeri)
  • journalctl -n 50 ile son N satır
  • journalctl -x ile açıklama ekli çıktı
Modül 3
Zaman ve Alan Filtreleme
  • -since '2024-01-01' --until 'now' zaman aralığı
  • -since '1 hour ago' göreli zaman kullanımı
  • _PID=, _UID=, _COMM= alan bazlı filtreleme
  • journalctl -o verbose ile tüm alanları görme
  • o json / json-pretty ile makine-okunur çıktı
  • journalctl --list-boots ile açılış listesi
Modül 4
İnceleme Senaryoları
  • Başarısız bir servisin journalctl -u ile izini sürme
  • Yetkilendirme olayları: _SYSTEMD_UNIT ile daraltma
  • grep yerine alan filtresiyle hassas sorgu yazma
  • Çökme sonrası core/abort mesajlarını bulma
  • journalctl --disk-usage ile journal boyutu
  • Birden çok filtreyi birleştirerek olay zinciri kurma
Günün hedefiKatılımcı journald'ı kalıcı yapar ve rsyslog ile dosya tabanlı günlükleri yönetir.
Modül 1
journald'ı Kalıcı Yapma
  • /etc/systemd/journald.conf Storage=persistent ayarı
  • mkdir -p /var/log/journal ve systemctl restart systemd-journald
  • SystemMaxUse, SystemKeepFree ile boyut sınırı
  • MaxRetentionSec ile saklama süresi belirleme
  • journalctl --vacuum-size / --vacuum-time ile temizleme
  • RateLimitBurst ve RateLimitInterval ile taşma kontrolü
Modül 2
rsyslog Mimarisi
  • rsyslog servisi ve /etc/rsyslog.conf yapısı
  • /etc/rsyslog.d/ içindeki ek yapılandırmalar
  • Modüller: imjournal ile journald'dan besleme
  • Girdi, kural ve çıktı (action) bileşenleri
  • /var/log/messages, secure, maillog, cron ayrımı
  • systemctl status rsyslog ile servis sağlığı
Modül 3
Tesis ve Öncelik Kuralları
  • Facility: auth, authpriv, cron, daemon, kern, mail
  • Severity: emerg, alert, crit, err, warning, notice, info, debug
  • Seçici (selector): facility.priority biçimi
  • authpriv.* /var/log/secure örnek kuralı
  • .info;mail.none;authpriv.none yönlendirme mantığı
  • Özel kurallarla belirli olayları ayrı dosyaya yazma
Modül 4
Uzak Günlükleme Temelleri
  • rsyslog ile merkezi log sunucusuna gönderim kavramı
  • @ (UDP) ve @@ (TCP) yönlendirme sözdizimi
  • Firewall ve 514 portu dikkat noktaları
  • Merkezi günlüğün olay korelasyonundaki değeri
  • Yerel ve uzak günlükleri birlikte tutma stratejisi
  • Gönderim doğrulaması ve test (logger ile deneme)
Günün hedefiKatılımcı logrotate ile günlükleri döndürüp saklar ve chrony ile zamanı eşitler.
Modül 1
logrotate Çalışması
  • /etc/logrotate.conf genel ve /etc/logrotate.d/ birim ayarları
  • daily/weekly/monthly ve rotate N saklama sayısı
  • compress, delaycompress ile arşiv sıkıştırma
  • missingok, notifempty, create izinli yeni dosya
  • postrotate/endscript ile servise sinyal (reload)
  • logrotate -d (dry-run) ve -f (zorla) ile test
Modül 2
Saklama Politikası
  • Uyumluluk gereksinimine göre saklama süresi belirleme
  • Disk doluluğu ile saklama arasında denge kurma
  • size ölçütü ile boyuta dayalı döndürme
  • Eski arşivlerin otomatik temizlenmesi
  • journald kalıcı saklama ile logrotate'in birlikte rolü
  • /var/log doluluğunu izleyip erken müdahale
Modül 3
chrony ile Zaman Eşitleme
  • chronyd servisi ve /etc/chrony.conf yapısı
  • pool/server satırları ile NTP kaynakları
  • chronyc sources ve sourcestats çıktısını okuma
  • chronyc tracking ile sapma ve düzeltme takibi
  • timedatectl ile saat dilimi ve NTP durumu
  • Zaman sapmasının log sıralamasına etkisi
Modül 4
Uçtan Uca Olay İzleme
  • Bir arızayı journalctl + /var/log birlikte kullanarak çözme
  • Zaman damgalarıyla farklı kaynakları hizalama
  • Öncelik eşiğiyle gürültüyü eleyip kritik olaya odaklanma
  • Tekrarlayan olayları rate-limit ve filtrelerle sadeleştirme
  • Bulguları raporlamak için -o json ile dışa aktarma
  • Saklama ve rotasyonun adli izlenebilirliğe katkısı

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅
journalctl ustalığı

Birim, öncelik, zaman ve alan filtreleriyle journalctl'de hedefli sorgular yazarsınız.

✅
Kalıcı günlük

journald'ı kalıcı yapar ve SystemMaxUse ile saklama boyutunu denetlersiniz.

✅
rsyslog yönetimi

Facility/severity kurallarıyla olayları doğru /var/log dosyalarına yönlendirirsiniz.

✅
Dosya tabanlı log

/var/log altındaki messages, secure, maillog gibi günlükleri doğru yorumlarsınız.

✅
logrotate

logrotate ile günlükleri döndürür, sıkıştırır ve saklama politikası uygularsınız.

✅
Zaman eşitleme

chrony ile zamanı eşitleyip loglardaki zaman damgalarına güvenle dayanırsınız.

✅
Vacuum temizliği

journalctl --vacuum ile journal boyutunu ve saklamasını kontrol altına alırsınız.

✅
Olay korelasyonu

Farklı log kaynaklarını zaman ekseninde hizalayarak olay zincirini kurarsınız.

Kimler İçin Uygundur?

  • Sistem günlüklerini izleyen ve sorun gidermede kullanan sistem yöneticileri
  • operasyon
  • güvenlik ekipleri ile RHCSA'ya hazırlanan katılımcılar için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?
Sistem günlüklerini izleyen ve sorun gidermede kullanan sistem yöneticileri, operasyon ve güvenlik ekipleri ile RHCSA adayları için uygundur.
journald ile rsyslog birlikte mi çalışır?
Evet; journald ikili journal'ı tutar, rsyslog imjournal modülüyle bu kayıtları alıp /var/log altındaki metin dosyalarına yazar, böylece ikisi tamamlayıcıdır.
journal neden yeniden başlatınca sıfırlanıyor?
Varsayılan Storage geçici olabilir; /var/log/journal dizinini oluşturup Storage=persistent yaparak kayıtları yeniden başlatmalar arasında kalıcı kılabilirsiniz.
logrotate ne işe yarar?
Büyüyen günlük dosyalarını belirli aralık veya boyutta döndürür, sıkıştırır ve eski kopyaları siler; böylece /var/log disk doluluğunu ve saklama süresini yönetirsiniz.
Zaman eşitleme logları neden etkiler?
Yanlış sistem saati log zaman damgalarını bozar ve olay sıralamasını güvenilmez kılar; chrony ile NTP eşitlemesi doğru korelasyonun temelidir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika d Digital Vizyon AKADEMİ KATILIM SERTİFİKASI Bu sertifika [Katılımcı Adı Soyadı] adlı katılımcının aşağıdaki eğitim programını başarıyla tamamladığını belgeler. Red Hat System Administrator: Analyzing and Storing Logs Eği Sertifika Kodu DV-2026XX00 Tarih 27.10.2026 Yetkili İmza DV AKADEMİ

Eğitim Bilgileri

Süre3 gün
SeviyeOrta Seviye
FormatOnline / Yüz Yüze / Hibrit
Sertifika✓ Var
Hemen Bilgi Al
İlgili Eğitimler

Bu Eğitimle Birlikte Tercih Edilenler

Linux ve UnixRed Hat Certified Specialist in Enterprise Application Server Administration exam (EX248, EX248K) Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

Red Hat Certified Specialist in Enterprise Application Server Administration exam (EX248, EX248K) Eğitimi

4 günİleriOnline / Yüz Yüze / Hibrit

EX248 hedefleriyle JBoss EAP yönetimi: managed domain, jboss-cli otomasyonu, datasource, ActiveMQ Artemis, Elytron güvenliği ve kümelenme. İleri DVA eğitimi.

Detayları Gör →
Linux ve UnixRed Hat Certified Specialist in Linux Diagnostics and Troubleshooting Exam (EX342) Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

Red Hat Certified Specialist in Linux Diagnostics and Troubleshooting Exam (EX342) Eğitimi

4 günİleriOnline / Yüz Yüze / Hibrit

EX342 performans sınavına hazırlık: RHEL 9 üzerinde önyükleme, LVM, XFS, SELinux, SSSD ve kdump arızalarını zamanlı laboratuvar senaryolarıyla çözme pratiği.

Detayları Gör →
Linux ve UnixRed Hat Certified Specialist in Linux Performance Tuning Exam (EX442) Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

Red Hat Certified Specialist in Linux Performance Tuning Exam (EX442) Eğitimi

4 günİleriOnline / Yüz Yüze / Hibrit

EX442 sınavına hazırlık: RHEL 9'da tuned, sysctl, NUMA, hugepages, G/Ç zamanlayıcıları, TCP yığını ve cgroups v2 ile ölç-ayarla-doğrula pratiği.

Detayları Gör →
Linux ve UnixRed Hat Certified System Administrator (RHCSA) exam (EX200, EX200K) Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

Red Hat Certified System Administrator (RHCSA) exam (EX200, EX200K) Eğitimi

5 günOrtaOnline / Yüz Yüze / Hibrit

RHCSA (EX200) hedeflerini kapsayan uygulamalı eğitim: RHEL 9'da bash, LVM, nmcli, firewalld, systemd, SELinux ve podman ile sistem yöneticiliği.

Detayları Gör →
Linux ve UnixRed Hat Enterprise Linux Diagnostics and Troubleshooting (RH342) Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

Red Hat Enterprise Linux Diagnostics and Troubleshooting (RH342) Eğitimi

4 günİleriOnline / Yüz Yüze / Hibrit

RH342 müfredatıyla RHEL 9 sorun giderme: journald, sosreport, GRUB2, LVM, XFS, SELinux, SSSD ve kdump arızalarını bozuk sistemlerde çözme laboratuvarları.

Detayları Gör →
+90 (501) 369 40 14 WhatsApp [email protected] LinkedIn