İleri Seviye Linux Eğitimi

Eğitim Hakkında

Çekirdek iç yapısı, süreç/bellek yönetimi, ağ yığını ve performans ayarı

Bu ileri seviye eğitim, Linux'u yüzeysel komut kullanımının ötesinde çekirdek ve sistem iç yapısı düzeyinde ele alır. Süreç yaşam döngüsü, fork/exec, sinyaller, zombie/orphan süreçler ve /proc ile sistem gözlemi işlenir. Bellek yönetimi (sanal bellek, sayfa önbelleği, OOM killer), namespace ve cgroups ile izolasyon, dosya sistemi iç yapısı (inode, VFS, journaling) incelenir. Ağ yığını (socket, netfilter/nftables, ss, tcpdump), I/O planlayıcılar, sysctl ile çekirdek ayarı ve perf/strace/ftrace ile performans profilleme uygulanır. Katılımcılar sistemi gözlemleyerek darboğaz teşhisi ve çekirdek düzeyinde ayar yapabilecek yetkinliğe ulaşır.

Süre ve Format

4 Gün. Her gün dört modül; katılımcılar süreç ve bellekten ağ yığını ve performans ayarına doğru derinleşir.

Seviye

İleri Seviye — Linux çekirdeği, süreç/sinyal yönetimi, ileri kabuk, ağ yığını, performans ayarı ve kernel hata ayıklamanın derinlemesine ele alınması.

Öğrenme Metodu

Katılımcılar strace, perf, ftrace ve /proc üzerinde gerçek sistemleri gözlemleyip ayar değişikliklerinin etkisini canlı ölçer.

Neden Bu Eğitim?

🧠Çekirdek Anlayışı

Süreç, bellek ve çekirdek iç yapısını kavrayarak sorunları kök nedeninden çözersiniz.

📈Performans Ayarı

sysctl, I/O planlayıcı ve ağ parametreleriyle sistemi ölçülebilir biçimde hızlandırırsınız.

🔬Derin Teşhis

strace, perf ve ftrace ile görünmeyen darboğazları ve gecikmeleri açığa çıkarırsınız.

Anahtar Konular

ileri seviye linux eğitimilinux kernellinux performans ayarıstrace perf ftracenamespace cgroupssysctlnftableslinux süreç yönetimiebpf bpftracesanal bellek

“Linux'ta her gizem /proc altında bir cevap bırakır; yeter ki bakmayı bilin.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Linux Deneyimi

Günlük Linux yönetimi ve komut satırında güçlü deneyim gerekir.

2

Bash Becerisi

Betik yazma ve boru hatlarıyla rahat çalışabilmek beklenir.

3

Ağ ve Süreç

TCP/IP ve süreç kavramlarına temel aşinalık faydalıdır.

4

Lab Ortamı

root erişimli, deneme yapılabilir bir Linux sunucusu/VM gerekir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı süreç yaşam döngüsünü, sinyalleri ve /proc üzerinden sistem gözlemini derinlemesine kavrar.

Modül 1

Süreç Yaşam Döngüsü

fork, exec, wait ve copy-on-write mantığı
Süreç durumları (R, S, D, Z, T)
PID, PPID ve süreç ağacı (pstree)
Zombie ve orphan süreçlerin oluşumu
Arka plan/ön plan ve iş kontrolü (jobs, bg, fg)
nice ve renice ile öncelik ayarı

Modül 2

Sinyaller

Sinyal türleri (SIGTERM, SIGKILL, SIGHUP, SIGSTOP)
kill ve pkill ile sinyal gönderme
Sinyal yakalama ve trap mantığı
Çekirdek sinyal teslim mekanizması
SIGCHLD ve süreç sonlanma bildirimi
Çekirdek dump ve core dosyası üretimi

Modül 3

/proc ve /sys Gözlemi

/proc/<pid>/ altındaki status, maps, fd
/proc/meminfo, /proc/cpuinfo, /proc/loadavg
/sys ile aygıt ve çekirdek parametreleri
ps, top, htop ile canlı izleme
lsof ile açık dosya ve socket inceleme
/proc/<pid>/stack ile çekirdek yığını

Modül 4

Kaynak Limitleri

ulimit ile soft/hard limitler
/etc/security/limits.conf yapılandırması
RLIMIT türleri (nofile, nproc, stack)
OOM killer mantığı ve oom_score
cgroup ile bellek/CPU sınırlama ön bakış
Çekirdek planlayıcı sınıfları (CFS, RT)

Günün hedefiKatılımcı sanal bellek, sayfa önbelleği ve dosya sistemi iç yapısını kavrayarak depolama performansını yorumlar.

Modül 1

Sanal Bellek

Sanal/fiziksel adres ve sayfa tabloları
Bellek haritası (mmap) ve paylaşımlı bellek
Swap ve swappiness ayarı
Huge pages ve transparent huge pages
/proc/meminfo alanlarının yorumu
vmstat ile bellek/sayfa aktivitesi

Modül 2

Sayfa Önbelleği ve I/O

Sayfa önbelleği (page cache) ve dirty sayfalar
Buffered vs direct I/O
vm.dirty_ratio ve geri yazma (writeback)
I/O planlayıcılar: mq-deadline, bfq, none
iostat ile disk gecikmesi ve IOPS
drop_caches ile önbellek davranışı gözlemi

Modül 3

VFS ve Dosya Sistemi İç Yapısı

VFS katmanı ve dosya sistemi soyutlaması
inode, dentry ve dizin yapısı
ext4 journaling modları (ordered, writeback)
XFS ve allocation group mantığı
Bağlama seçenekleri (noatime, data=)
debugfs ve stat ile inode inceleme

Modül 4

İleri Depolama

LVM thin provisioning ve snapshot
RAID seviyeleri ve mdadm
Btrfs/ZFS kopyala-yaz (CoW) kavramı
stratis ile depolama yönetimi
fstrim ve SSD discard
blktrace ile blok katmanı izleme

Günün hedefiKatılımcı Linux ağ yığınını, nftables ile paket filtrelemeyi ve namespace/cgroups izolasyonunu derinlemesine uygular.

Modül 1

Ağ Yığını

Socket API ve TCP durum makinesi
ss ile socket ve bağlantı analizi
ip komut ailesi (addr, route, link, neigh)
Ağ arayüzü kuyrukları ve qdisc (tc)
tcpdump ile paket yakalama
Çekirdek ağ parametreleri (net.core.*)

Modül 2

netfilter ve nftables

netfilter zincirleri ve hook noktaları
nftables tablo/zincir/kural yapısı
NAT, masquerade ve port yönlendirme
iptables'tan nftables'a geçiş
conntrack ile bağlantı takibi
Kural sayacı ve hata ayıklama

Modül 3

Namespace İzolasyonu

Namespace türleri (pid, net, mnt, uts, ipc, user)
unshare ve nsenter kullanımı
Ağ namespace ile izole yığın oluşturma
veth çifti ile namespace bağlama
Konteyner izolasyonunun çekirdek temeli
/proc/<pid>/ns ile namespace inceleme

Modül 4

cgroups ve Kaynak Kontrolü

cgroup v2 hiyerarşisi
CPU, bellek ve I/O denetleyicileri
cpu.max, memory.high, io.max ayarları
systemd slice ve kaynak sınırları
Konteyner kaynak sınırlamasının temeli
cgroup istatistiklerini okuma

Günün hedefiKatılımcı strace/perf/ftrace ile darboğaz teşhisi yapar ve sysctl ile çekirdeği hedefe yönelik ayarlar.

Modül 1

Sistem Çağrısı İzleme

strace ile syscall izleme ve filtreleme
ltrace ile kütüphane çağrısı izleme
strace -c ile syscall özeti ve zaman
Dosya/ağ erişiminin syscall düzeyi analizi
Gecikme kaynağının syscall ile tespiti
strace ile çalışan sürece bağlanma (-p)

Modül 2

perf ile Profilleme

perf top ile canlı CPU profili
perf record ve perf report
CPU önbellek kaçırma (cache miss) sayaçları
Flame graph üretimi
perf stat ile donanım sayaçları
Bağlam değiştirme ve IPC ölçümü

Modül 3

ftrace ve eBPF

ftrace ile fonksiyon izleme
tracepoint ve kprobe kavramı
bcc/bpftrace ile eBPF tabanlı gözlem
Gecikme histogramı üretimi
I/O ve zamanlayıcı olaylarını izleme
Üretim ortamında güvenli izleme

Modül 4

Çekirdek Ayarı

sysctl ile çalışma zamanı parametreleri
/etc/sysctl.d/ ile kalıcı ayar
TCP ayarları (window, buffer, congestion)
vm.* bellek parametreleri
Çekirdek modülleri (modprobe, lsmod)
tuned profilleri ile toplu ayar

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Süreç Gözlemi

Süreç yaşam döngüsünü ve sinyalleri çözümleyip /proc üzerinden sistemi gözlemleyebilirsiniz.

✅

Bellek Yönetimi

Sanal bellek, sayfa önbelleği ve swap davranışını yorumlayıp ayarlayabilirsiniz.

✅

Dosya Sistemi İç Yapısı

VFS, inode ve journaling'i anlayarak depolama performansını değerlendirebilirsiniz.

✅

Ağ Yığını

Socket, ss ve tcpdump ile ağ yığınını çözümleyip nftables ile filtreleyebilirsiniz.

✅

İzolasyon

Namespace ve cgroups ile süreç izolasyonu ve kaynak kontrolü kurabilirsiniz.

✅

Profilleme

strace, perf ve ftrace ile darboğazları ve gecikmeleri açığa çıkarabilirsiniz.

✅

Çekirdek Ayarı

sysctl ve tuned ile çekirdeği iş yüküne göre hedefe yönelik ayarlayabilirsiniz.

✅

Kök Neden Analizi

Performans ve kararlılık sorunlarını çekirdek düzeyinde kök nedeninden teşhis edebilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Deneyimli Linux yöneticileri
DevOps/SRE mühendisleri
sistem programcıları
çekirdek düzeyinde performans/hata ayıklama yapmak isteyen uzmanlar için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Deneyimli Linux yöneticileri, DevOps/SRE mühendisleri ve çekirdek düzeyinde performans/hata ayıklama yapmak isteyen uzmanlar için uygundur.

Ön koşul nedir?

Günlük Linux yönetiminde güçlü deneyim ve Bash betik becerisi gerekir; bu bir başlangıç eğitimi değildir.

C/çekirdek programlama bilmek şart mı?

Şart değil; odak yönetici ve mühendisin gözlem/ayar araçlarıdır, ancak çekirdek kavramlarına ilgi faydalıdır.

eBPF araçları da işleniyor mu?

Evet, bpftrace/bcc ile eBPF tabanlı gözlem ve ftrace/perf profilleme uygulamalı ele alınır.

Sertifika veriliyor mu?

Eğitimi tamamlayanlara Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

İLERİ SEVİYE LINUX EĞİTİMİ

Eğitim Hakkında

Neden Bu Eğitim?

Anahtar Konular

Ön Koşullar

Eğitim İçeriği

Süreç Yaşam Döngüsü

Sinyaller

/proc ve /sys Gözlemi

Kaynak Limitleri

Sanal Bellek

Sayfa Önbelleği ve I/O

VFS ve Dosya Sistemi İç Yapısı

İleri Depolama

Ağ Yığını

netfilter ve nftables

Namespace İzolasyonu

cgroups ve Kaynak Kontrolü

Sistem Çağrısı İzleme

perf ile Profilleme

ftrace ve eBPF

Çekirdek Ayarı

Eğitim Kazanımları

Kimler İçin Uygundur?

Sıkça Sorulan Sorular

Sertifikalandırma

Eğitim Bilgileri

Bu Eğitimle Birlikte Tercih Edilenler

Red Hat System Administration I (RH124LS) Eğitimi

Red Hat System Administration II (RH134LS) Eğitimi

Red Hat System Administration II with RHCSA Exam (RH135) Eğitimi

Red Hat System Administration II with RHCSA Exam Classroom Training Eğitimi

Red Hat System Administrator: Access Control Lists (ACLs) Eğitimi