RHEL Access Control Lists (ACL) Eğitimi

Eğitim Hakkında

Standart izinlerin yetmediği senaryolar için POSIX ACL odaklı derinlemesine eğitim

Red Hat System Administrator: Access Control Lists (ACLs) eğitimi, RHEL'de standart rwx izinlerinin yetersiz kaldığı durumlarda kullanılan POSIX Access Control List yapısını odaklı biçimde öğretir. getfacl ile ACL okuma, setfacl ile kullanıcı ve grup bazlı izin ekleme, varsayılan (default) ACL ile dizin devralma, mask ve effective rights kavramı, özyineli ACL, ACL yedekleme/geri yükleme, dosya sistemi bağlama seçenekleri, tar/rsync ile ACL koruma ve ACL ile SELinux ayrımı uygulamalı işlenir. Çok kullanıcılı paylaşım senaryolarına pratik çözüm kazandırır.

Süre ve Format

2 Gün. Her gün dört modül; her modül paylaşılan dizin senaryolarıyla uygulamalı laboratuvarla pekiştirilir.

Seviye

Temel Seviye — RHEL'de POSIX Access Control List (ACL) ile ayrıntılı dosya erişim denetimini odaklı biçimde öğreten kısa eğitim.

Öğrenme Metodu

Gerçekçi paylaşım senaryoları RHEL sanal makinelerinde kurulur; her ACL kuralı uygulanır ve farklı kullanıcılarla erişim test edilerek doğrulanır.

Neden Bu Eğitim?

🔐Hassas Denetim

Standart izinlerin yetmediği durumlarda kullanıcı ve grup bazında ayrıntılı erişim verirsiniz.

👥Paylaşım Senaryoları

Çok kullanıcılı ortak dizinlerde kimin neye erişeceğini net biçimde kurgularsınız.

🧩Odaklı ve Kısa

Tek bir konuya derinlemesine odaklanarak ACL'de kısa sürede ustalaşırsınız.

Anahtar Konular

ACLaccess control listgetfaclsetfaclPOSIX ACLvarsayılan ACLmaskRHEL izin yönetimilinux dosya izinlerierişim denetimi

“Doğru erişim denetimi, herkese değil tam olarak gerekene izin vermektir.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Temel İzinler

rwx izinleri, chmod ve chown kullanımına aşinalık gereklidir.

2

Kullanıcı/Grup

Kullanıcı ve grup kavramı ile id/groups komutlarını bilmek faydalıdır.

3

Komut Satırı

Temel dosya işlemleri ve dizin gezinme deneyimi önerilir.

4

Lab Ortamı

Birden fazla test kullanıcısı oluşturabilen bir RHEL sanal makinesi gerekir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı standart izin modelinin sınırlarını kavrar ve getfacl/setfacl ile ilk ACL kurallarını uygular.

Modül 1

Standart İzin Modeli

rwx ve kullanıcı/grup/diğer sınıfları
chmod sembolik ve sayısal gösterim
Sahiplik: chown ve chgrp
Tek grupla paylaşımın sınırları
setgid dizinlerin katkısı ve sınırı
ACL'e neden ihtiyaç duyulduğu

Modül 2

ACL Okuma — getfacl

getfacl ile ACL girişlerini okuma
user, group, other, mask satırları
ls -l çıktısındaki + işareti
Named user ve named group girişleri
ACL olan ve olmayan dosya farkı
getfacl çıktısını yorumlama

Modül 3

ACL Yazma — setfacl

setfacl -m u:ali:rw ile kullanıcı izni
setfacl -m g:proje:rX ile grup izni
Birden fazla kullanıcıya farklı izin
Birden çok kuralı tek komutta verme
setfacl -x ile tek giriş kaldırma
setfacl -b ile tüm ACL'leri silme

Modül 4

Dosya Sistemi ve ACL

xfs ve ext4 ACL desteği
mount acl seçeneği ve varsayılanı
fstab'da acl seçeneğini doğrulama
tune2fs ile ext4 ACL durumu
ACL desteğini test etme
Desteklenmeyen senaryolar

Günün hedefiKatılımcı varsayılan ACL ile devralmayı kurar, mask etkisini çözer ve ACL'leri yedekleyip sorun giderir.

Modül 1

Varsayılan (Default) ACL

setfacl -d ile dizine varsayılan ACL
Yeni dosya/dizinlerin ACL'i devralması
Varsayılan ve erişim ACL ayrımı
Özyineli -R ile mevcut içeriğe uygulama
Varsayılan ACL'i kaldırma -k
Ortak proje dizini kurgulama

Modül 2

mask ve effective rights

mask girişinin anlamı
effective: satırının yorumu
mask'in named giriş izinlerini kısması
setfacl ile mask'i elle ayarlama
chmod'un mask üzerindeki etkisi
İzinlerin neden etkisizleştiğini çözme

Modül 3

ACL Yedekleme ve Taşıma

getfacl -R ile ACL dışa aktarma
setfacl --restore ile geri yükleme
tar --acls ile arşivde koruma
rsync -A ile ACL taşıma
cp --preserve=mode davranışı
Yedekten ACL doğrulama

Modül 4

Sorun Giderme ve ACL vs SELinux

Erişim reddini ACL mi SELinux mu belirleme
getfacl ile beklenen izni doğrulama
mask kaynaklı erişim sorunları
Named grup üyeliğini kontrol etme
SELinux bağlamının ayrı rolü (ls -Z)
Senaryo bazlı çözüm akışı

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

İzin Kavrayışı

Standart izin modelinin sınırlarını ve ACL'in ne zaman gerektiğini anlarsınız.

✅

ACL Okuma

getfacl çıktısını satır satır doğru biçimde yorumlarsınız.

✅

ACL Yazma

setfacl ile kullanıcı ve grup bazlı izinleri eklersiniz ve kaldırırsınız.

✅

Devralma Kurma

Varsayılan ACL ile dizin genelinde tutarlı izin devralması sağlarsınız.

✅

mask Yönetimi

mask ve effective rights ile etkisizleşen izinleri çözersiniz.

✅

Yedek ve Taşıma

getfacl/setfacl, tar ve rsync ile ACL'leri korur ve taşırsınız.

✅

Paylaşım Kurgusu

Çok kullanıcılı ortak dizinleri güvenli biçimde yapılandırırsınız.

✅

Sorun Giderme

Erişim sorunlarının ACL mi yoksa SELinux kaynaklı mı olduğunu ayırt edersiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Temel Linux izinlerini bilen
çok kullanıcılı paylaşım senaryolarında ayrıntılı erişim denetimi kurmak isteyen sistem yöneticileri ve destek personeli için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Temel Linux izinlerini bilen ve çok kullanıcılı paylaşım senaryolarında ayrıntılı erişim denetimi kurmak isteyen sistem yöneticileri için uygundur.

ACL ne zaman gerekir?

Tek bir sahip ve grup izni yetmediğinde, aynı dosyaya farklı kullanıcı ve gruplara farklı izinler vermek gerektiğinde ACL kullanılır.

Varsayılan ACL ne işe yarar?

Varsayılan ACL, bir dizinde sonradan oluşturulan dosya ve dizinlerin belirlenen izinleri otomatik devralmasını sağlar.

mask neden izinleri etkisizleştirir?

mask, named kullanıcı ve grup girişlerinin en fazla sahip olabileceği izni sınırlar; dar bir mask verilen izinleri effective olarak kısar.

Eğitim sonunda sertifika verilir mi?

Katılım koşulları sağlandığında Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

RED HAT SYSTEM ADMINISTRATOR: ACCESS CONTROL LISTS (ACLS) EĞİTİMİ