Docker Compose: Terminology & Installation Eğitimi

Eğitim Hakkında

Compose kurulumu ve terminolojisine sağlam bir başlangıç

Bu kısa eğitim, Docker Compose'a doğru bir zeminle başlamak isteyenler içindir. Project, service, container, network ve volume kavramlarını; Compose v1 ile v2 farkını, Linux üzerinde docker-compose-plugin kurulumunu, YAML söz dizimi kurallarını ve proje adlandırmayı; ilk compose.yaml, up/down/ps/logs komutlarını, ağ ve volume oluşumunu gözlemlemeyi, ileri Compose ve temel sorun gidermeyi laboratuvarla öğretir.

Süre ve Format

2 Gün. Her gün dört modül; Kavramlar ve Kurulum, Ağ, Veri ve Hata Ayıklama konuları uygulamalı işlenir.

Seviye

Başlangıç Seviye — Docker Compose kavramları, kurulumu ve ilk Compose dosyaları.

Öğrenme Metodu

Her kavram anında terminalde denenir; kurulum Linux VM ve Docker Desktop üzerinde karşılaştırmalı yapılır.

Neden Bu Eğitim?

📦Taşınabilir Paketleme

Uygulamayı bağımlılıklarıyla tek imaja koyup geliştirmeden üretime birebir aynı şekilde çalıştırırsınız.

⚙️Tekrarlanabilir Teslimat

Derleme, test ve dağıtım adımlarını konteynerle tutarlı ve otomatikleştirilebilir hale getirirsiniz.

🛡️Güvenli İşletim

İmaj tarama ve yetki kısıtlamasıyla üretimdeki saldırı yüzeyini ve arıza riskini azaltırsınız.

Anahtar Konular

docker compose kurulumcompose terminolojicompose v2docker compose pluginyaml söz dizimicompose.yamldocker compose başlangıçdocker compose projectdocker compose komutlarıdocker eğitimi

“Kavramları doğru adlandıran, hataları daha çabuk bulur.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Linux Komut Satırı

Temel Linux komutları, dosya izinleri ve bir metin düzenleyici (vim/nano) ile rahat çalışmak beklenir.

2

Çalışma Ortamı

Docker Engine kurulu bir Linux VM ya da Docker Desktop ve en az 8 GB RAM önerilir.

3

Ağ Temeli

IP adresi, port, DNS ve HTTP kavramlarına temel düzeyde aşinalık faydalıdır.

4

Uygulama Bilgisi

Herhangi bir dilde yazılmış basit bir web uygulamasını çalıştırabilmek içeriği somutlaştırır.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı Compose terimlerini açıklayıp kurulumu yaparak ilk dosyasını çalıştırabilir.

Modül 1

Docker Mimarisi ve Kurulum

İstemci-sunucu modeli: docker CLI, dockerd, containerd, containerd-shim ve runc zinciri
Linux namespace türleri (pid, net, mnt, uts, ipc, user) ve cgroup v2 ile izolasyonun temeli
Docker Engine kurulumu: apt/dnf deposu, docker-ce paketleri ve docker grubu yetkisi
docker info ve docker version çıktılarını okuma: storage driver, cgroup driver, runtime
/etc/docker/daemon.json ile temel ayarlar ve systemctl ile dockerd servis yönetimi
VM ile konteyner farkı: çekirdek paylaşımı, başlatma süresi ve kaynak ek yükü karşılaştırması

Modül 2

Temel Docker CLI Komutları

docker run bayrakları: -d, -it, --rm, --name, -p, -e, --restart ve --entrypoint kullanımı
Konteyner durumları: create, start, pause, stop, kill ve rm arasındaki farklar
docker exec ile çalışan konteynere girme, docker cp ile dosya taşıma
docker logs -f --tail ve docker top, docker stats ile anlık gözlem
docker inspect çıktısında --format (Go template) ile IP, mount ve env değerlerini çekme
docker ps -a filtreleri, docker container prune ve çıkış kodlarının yorumlanması

Modül 3

Compose Terminolojisi ve Kurulum

Compose terminolojisi: project, service, container, network ve volume ilişkisi
Compose v1 (docker-compose, Python) ile v2 (docker compose, Go eklentisi) farkı
Linux üzerinde docker-compose-plugin kurulumu ve docker compose version doğrulaması
Compose Specification ve YAML söz dizimi kuralları: girinti, tip ve listeler
Proje adı belirleme (-p, COMPOSE_PROJECT_NAME) ve kaynak adlandırma kuralları
İlk compose.yaml: nginx servisi yazma, ağ/volume oluşumunu docker network ls ile gözleme

Modül 4

Docker Compose ile Çok Konteynerli Uygulamalar

compose.yaml yapısı: services, networks, volumes ve image / build alanları
ports, environment, env_file ve .env ile yapılandırma ayrıştırma
depends_on ve condition: service_healthy ile başlatma sırası kontrolü
docker compose up -d, down -v, ps, logs -f, exec ve run komutlarının kullanımı
Birden fazla dosyayla ortam ayrımı: compose.override.yaml ve -f birleştirme
docker compose config ile birleşmiş yapılandırmayı doğrulama ve değişken yerine koyma

Günün hedefiKatılımcı servis, ağ ve volume tanımlarını yapılandırıp temel hataları ayıklayabilir.

Modül 1

Docker Ağ Modelleri

Varsayılan bridge (docker0) ile kullanıcı tanımlı bridge farkı ve otomatik DNS çözümleme
Ağ sürücüleri: bridge, host, none, overlay, macvlan ve ipvlan kullanım alanları
Port yayınlama (-p, -P), iptables DOCKER zinciri ve NAT kuralları
docker network create --subnet / --gateway ile özel alt ağ ve sabit IP atama
Konteynerler arası iletişim: servis adıyla erişim, --network-alias ve çoklu ağa bağlama
tcpdump, nslookup ve docker network inspect ile ağ sorunlarını teşhis etme

Modül 2

Volume, Bind Mount ve tmpfs

Üç depolama türü: named volume, bind mount ve tmpfs; --mount ile -v söz dizimi farkı
docker volume create / inspect / prune ve /var/lib/docker/volumes yapısı
Bind mount izinleri: host UID/GID eşleşmesi, :ro bayrağı ve SELinux için :z / :Z etiketi
Volume yedekleme ve geri yükleme: geçici konteyner ile tar arşivleme
Veritabanı konteynerlerinde (PostgreSQL, MySQL) veri dizini kalıcılığı ve initdb betikleri
Volume sürücüleri: local sürücüde NFS / CIFS seçenekleri ve konteynerler arası veri paylaşımı

Modül 3

Compose İleri Özellikleri

profiles ile isteğe bağlı servisler (debug, test) ve --profile kullanımı
secrets ve configs tanımları, /run/secrets altından okuma
healthcheck, restart politikaları ve deploy.resources limit/reservation ayarları
extends ve YAML anchor (&, *) ile tekrarı azaltma
docker compose up --scale ile yatay çoğaltma ve yük dengeleme için nginx önü
docker compose watch ile geliştirme sırasında otomatik senkron ve yeniden derleme

Modül 4

Sorun Giderme

Çıkış kodlarını yorumlama: 0, 1, 125-127, 137 (SIGKILL/OOM), 139 (SIGSEGV), 143 (SIGTERM)
docker events, docker logs ve journalctl -u docker.service ile olay izleme
Çalışan konteynere müdahale: docker exec, nsenter ve kabuksuz imajlar için docker debug / ephemeral yaklaşımı
Ağ sorunları: DNS çözümleme, port çakışması ve iptables kural kontrolü
Disk dolması: docker system df -v, overlay2 dizin büyümesi ve temizlik stratejisi
Daemon açılmama durumları: daemon.json sözdizimi hataları ve storage driver sorunları

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Docker Mimarisi

dockerd, containerd ve runc bileşenlerinin birlikte nasıl çalıştığını açıklayabilir, motoru doğru kurup yapılandırabilirsiniz.

✅

CLI Yetkinliği

docker run, exec, logs ve inspect komutlarıyla konteyner yaşam döngüsünü eksiksiz yönetebilirsiniz.

✅

Compose Altyapısı

Compose v2 eklentisini kurup proje, servis ve konteyner kavramlarını doğru ayırt edebilirsiniz.

✅

Compose Kullanımı

compose.yaml ile web, veritabanı ve önbellek içeren çok servisli uygulamaları tek komutla ayağa kaldırabilirsiniz.

✅

Konteyner Ağı

bridge, host, overlay ve macvlan ağlarını doğru senaryoda seçip servis keşfini yapılandırabilirsiniz.

✅

Kalıcı Veri

Named volume, bind mount ve tmpfs seçeneklerini doğru kullanarak verinin konteynerden bağımsız kalıcılığını sağlayabilirsiniz.

✅

İleri Compose

profiles, secrets, healthcheck ve kaynak sınırlarıyla üretime yakın Compose dosyaları tasarlayabilirsiniz.

✅

Hata Ayıklama

Log, event ve inspect verilerini birleştirerek konteyner ve daemon sorunlarının kök nedenini bulabilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Compose'u ilk kez kullanacak geliştiriciler
öğrenciler
sistem yöneticisi adayları için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Compose'u ilk kez kullanacak geliştiriciler, öğrenciler ve sistem yöneticisi adayları için uygundur.

Eğitime katılmak için ön koşul ve ortam gereksinimi nedir?

Temel Linux komutları, dosya izinleri ve bir metin düzenleyici (vim/nano) ile rahat çalışmak beklenir. Docker Engine kurulu bir Linux VM ya da Docker Desktop ve en az 8 GB RAM önerilir.

Windows'ta kurulum işleniyor mu?

Docker Desktop kurulumu gösterilir; ana laboratuvar Linux VM üzerindedir.

Compose v1 hâlâ kullanılıyor mu?

v1 kullanımdan kalkmıştır; v2 temel alınır, eski betikleri taşıma ipuçları verilir.

Eğitim sonunda sertifika alabilir miyim?

Programı tamamlayan katılımcılara Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

DOCKER COMPOSE: TERMINOLOGY & INSTALLATION EĞİTİMİ