Data Persistence with Docker Volumes and Bind Mounts

Eğitim Hakkında

Docker'da verinin konteyner yaşam döngüsünden bağımsız saklanması

Bu eğitim, Docker'da veri kalıcılığını sistematik biçimde ele alır. Üç depolama türü (named volume, bind mount, tmpfs) ve --mount ile -v farkı, /var/lib/docker/volumes yapısı, bind mount izinleri ve SELinux :z/:Z etiketleri, NFS ve CIFS volume sürücüleri, PostgreSQL ve MySQL veri dizinleri, initdb betikleri, pg_dump/mysqldump ile yedekleme, tar ile volume arşivleme ve geri yükleme tatbikatını laboratuvarlarda uygularsınız.

Süre ve Format

2 Gün. Her gün dört modül; Volume ve Bind Mount Temelleri, Veritabanı, Yedek ve Güvenlik konuları uygulamalı işlenir.

Seviye

Temel Seviye — Docker'da kalıcı veri: named volume, bind mount, tmpfs, volume sürücüleri, veritabanı verisi ve yedekleme.

Öğrenme Metodu

Her depolama türü için veri kaybı senaryosu yaratılır, ardından doğru yapılandırmayla çözülür; yedek geri yükleme tatbikatı yapılır.

Neden Bu Eğitim?

📦Taşınabilir Paketleme

Uygulamayı bağımlılıklarıyla tek imaja koyup geliştirmeden üretime birebir aynı şekilde çalıştırırsınız.

⚙️Tekrarlanabilir Teslimat

Derleme, test ve dağıtım adımlarını konteynerle tutarlı ve otomatikleştirilebilir hale getirirsiniz.

🛡️Güvenli İşletim

İmaj tarama ve yetki kısıtlamasıyla üretimdeki saldırı yüzeyini ve arıza riskini azaltırsınız.

Anahtar Konular

docker volumebind mounttmpfsdocker veri kalıcılığıdocker yedeklemepostgresql dockerdocker nfsselinux dockerdocker eğitiminamed volume

“Konteyner geçicidir; veriniz değil.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Linux Komut Satırı

Temel Linux komutları, dosya izinleri ve bir metin düzenleyici (vim/nano) ile rahat çalışmak beklenir.

2

Çalışma Ortamı

Docker Engine kurulu bir Linux VM ya da Docker Desktop ve en az 8 GB RAM önerilir.

3

Ağ Temeli

IP adresi, port, DNS ve HTTP kavramlarına temel düzeyde aşinalık faydalıdır.

4

Uygulama Bilgisi

Herhangi bir dilde yazılmış basit bir web uygulamasını çalıştırabilmek içeriği somutlaştırır.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı named volume, bind mount ve tmpfs seçeneklerini doğru senaryoda kullanabilir.

Modül 1

Docker Mimarisi ve Kurulum

İstemci-sunucu modeli: docker CLI, dockerd, containerd, containerd-shim ve runc zinciri
Linux namespace türleri (pid, net, mnt, uts, ipc, user) ve cgroup v2 ile izolasyonun temeli
Docker Engine kurulumu: apt/dnf deposu, docker-ce paketleri ve docker grubu yetkisi
docker info ve docker version çıktılarını okuma: storage driver, cgroup driver, runtime
/etc/docker/daemon.json ile temel ayarlar ve systemctl ile dockerd servis yönetimi
VM ile konteyner farkı: çekirdek paylaşımı, başlatma süresi ve kaynak ek yükü karşılaştırması

Modül 2

Temel Docker CLI Komutları

docker run bayrakları: -d, -it, --rm, --name, -p, -e, --restart ve --entrypoint kullanımı
Konteyner durumları: create, start, pause, stop, kill ve rm arasındaki farklar
docker exec ile çalışan konteynere girme, docker cp ile dosya taşıma
docker logs -f --tail ve docker top, docker stats ile anlık gözlem
docker inspect çıktısında --format (Go template) ile IP, mount ve env değerlerini çekme
docker ps -a filtreleri, docker container prune ve çıkış kodlarının yorumlanması

Modül 3

Volume, Bind Mount ve tmpfs

Üç depolama türü: named volume, bind mount ve tmpfs; --mount ile -v söz dizimi farkı
docker volume create / inspect / prune ve /var/lib/docker/volumes yapısı
Bind mount izinleri: host UID/GID eşleşmesi, :ro bayrağı ve SELinux için :z / :Z etiketi
Volume yedekleme ve geri yükleme: geçici konteyner ile tar arşivleme
Veritabanı konteynerlerinde (PostgreSQL, MySQL) veri dizini kalıcılığı ve initdb betikleri
Volume sürücüleri: local sürücüde NFS / CIFS seçenekleri ve konteynerler arası veri paylaşımı

Modül 4

Volume Sürücüleri ve Ağ Depolaması

local sürücü ile NFS: docker volume create --driver local --opt type=nfs
CIFS / SMB paylaşımı bağlama ve kimlik bilgisi yönetimi
Volume plugin mimarisi: REX-Ray, Portworx ve cloud sürücüleri (EBS, Azure File)
Çok hostlu senaryoda aynı veriye erişim, kilitleme ve tutarlılık riskleri
volume-from yerine adlandırılmış volume ile veri konteyneri deseninin güncellenmesi
Depolama performansı: overlay2 ile volume I/O karşılaştırması (fio)

Günün hedefiKatılımcı veritabanı verisini kalıcı tutup yedekleyerek geri yükleyebilir.

Modül 1

Veritabanı Verisi ve Yedekleme

PostgreSQL ve MySQL imajlarında veri dizini (/var/lib/postgresql/data, /var/lib/mysql) ve volume bağlama
/docker-entrypoint-initdb.d ile ilk kurulum SQL betikleri
pg_dump / mysqldump ile mantıksal yedek alıp konteyner dışına çıkarma
Volume anlık yedeği: tar ile arşivleme ve farklı hosta taşıma
Volume silme riskleri: docker compose down -v ve docker volume prune uyarıları
Yedek doğrulama ve geri yükleme tatbikatı (restore test)

Modül 2

Docker Compose ile Çok Konteynerli Uygulamalar

compose.yaml yapısı: services, networks, volumes ve image / build alanları
ports, environment, env_file ve .env ile yapılandırma ayrıştırma
depends_on ve condition: service_healthy ile başlatma sırası kontrolü
docker compose up -d, down -v, ps, logs -f, exec ve run komutlarının kullanımı
Birden fazla dosyayla ortam ayrımı: compose.override.yaml ve -f birleştirme
docker compose config ile birleşmiş yapılandırmayı doğrulama ve değişken yerine koyma

Modül 3

Konteyner Güvenliği

Root dışı kullanıcı, --read-only kök dosya sistemi ve --cap-drop ALL ile yetenek kısıtlama
seccomp profilleri, AppArmor ve no-new-privileges bayrağı
Rootless Docker ve userns-remap ile UID eşleme
Trivy ve Docker Scout ile CVE taraması, CI içinde ciddiyet eşiğine göre build durdurma
İmza doğrulama: Docker Content Trust ve cosign ile imaj imzalama
Gizli bilgi yönetimi: ENV yerine BuildKit secret ve Docker secrets; docker.sock risklerinden kaçınma

Modül 4

Sorun Giderme

Çıkış kodlarını yorumlama: 0, 1, 125-127, 137 (SIGKILL/OOM), 139 (SIGSEGV), 143 (SIGTERM)
docker events, docker logs ve journalctl -u docker.service ile olay izleme
Çalışan konteynere müdahale: docker exec, nsenter ve kabuksuz imajlar için docker debug / ephemeral yaklaşımı
Ağ sorunları: DNS çözümleme, port çakışması ve iptables kural kontrolü
Disk dolması: docker system df -v, overlay2 dizin büyümesi ve temizlik stratejisi
Daemon açılmama durumları: daemon.json sözdizimi hataları ve storage driver sorunları

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Docker Mimarisi

dockerd, containerd ve runc bileşenlerinin birlikte nasıl çalıştığını açıklayabilir, motoru doğru kurup yapılandırabilirsiniz.

✅

CLI Yetkinliği

docker run, exec, logs ve inspect komutlarıyla konteyner yaşam döngüsünü eksiksiz yönetebilirsiniz.

✅

Kalıcı Veri

Named volume, bind mount ve tmpfs seçeneklerini doğru kullanarak verinin konteynerden bağımsız kalıcılığını sağlayabilirsiniz.

✅

Depolama Sürücüleri

NFS, CIFS ve üçüncü taraf volume sürücüleriyle çok hostlu kalıcı depolama kurgulayabilirsiniz.

✅

Veri Yedekleme

PostgreSQL ve MySQL verilerini volume üzerinde saklayıp yedekleme/geri yükleme süreçlerini yönetebilirsiniz.

✅

Compose Kullanımı

compose.yaml ile web, veritabanı ve önbellek içeren çok servisli uygulamaları tek komutla ayağa kaldırabilirsiniz.

✅

Güvenli Konteyner

Rootless çalışma, yetenek kısıtlama ve imaj taramasıyla konteyner saldırı yüzeyini küçültebilirsiniz.

✅

Hata Ayıklama

Log, event ve inspect verilerini birleştirerek konteyner ve daemon sorunlarının kök nedenini bulabilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Docker'da veritabanı ve durumlu uygulama çalıştıran geliştiriciler
sistem yöneticileri
DevOps adayları için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Docker'da veritabanı ve durumlu uygulama çalıştıran geliştiriciler, sistem yöneticileri ve DevOps adayları için uygundur.

Eğitime katılmak için ön koşul ve ortam gereksinimi nedir?

Temel Linux komutları, dosya izinleri ve bir metin düzenleyici (vim/nano) ile rahat çalışmak beklenir. Docker Engine kurulu bir Linux VM ya da Docker Desktop ve en az 8 GB RAM önerilir.

Volume ile bind mount farkı nedir?

Volume Docker tarafından yönetilir ve taşınabilirdir; bind mount host yoluna bağlıdır. Eğitimde izin, performans ve güvenlik açısından karşılaştırılır.

Veri kaybı senaryoları işleniyor mu?

Evet; compose down -v ve prune gibi komutların veri silme etkisi güvenli ortamda gösterilir.

Eğitim sonunda sertifika alabilir miyim?

Programı tamamlayan katılımcılara Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

DATA PERSISTENCE WITH DOCKER VOLUMES AND BIND MOUNTS EĞİTİMİ