Web Geliştirimi için Rust Eğitimi

Eğitim Hakkında

Rust ile web: API, veri katmanı, güvenlik ve dağıtım

Eğitim axum ve tokio üzerinde REST API geliştirmeyi anlatır: extractor ve State, tower katmanları, serde ile JSON, sqlx ile PostgreSQL ve migrasyonlar, JWT ve argon2 ile kimlik doğrulama, CORS ve rate limit, WebSocket/SSE, tonic ile gRPC, Leptos ile WebAssembly arayüzü, tracing ve Prometheus metrikleri ve Docker ile dağıtımı kapsar.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; Async ve HTTP Temelleri; Veri, Güvenlik ve Gelişmiş Özellikler; Yayın, Frontend ve Proje ekseninde ilerleyen uygulamalı program.

Seviye

Orta Seviye — axum ile REST API, sqlx, kimlik doğrulama, WebSocket, WebAssembly ve yayın

Öğrenme Metodu

Eğitim boyunca tek bir REST API projesi geliştirilir; her modül projeye bir katman ekler ve testlerle doğrulanır.

Neden Bu Eğitim?

🌐Modern web yığını

axum, tokio ve tower ile bakımı kolay servisler yazarsınız.

🔒Güvenli varsayılanlar

Tip güvenli sorgu ve argon2/JWT ile güvenli kimlik doğrulama kurarsınız.

🚢Yayına hazır

Docker, tracing ve metriklerle servisi yayına hazırlarsınız.

Anahtar Konular

Rust web geliştirmeaxumRust REST APItokiosqlxRust JWTRust WebSocketRust WebAssemblyLeptosRust backend

“Web servisinin hızı kadar, ayakta kalma güvenilirliği de bir özelliktir.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Rust temelleri

Sahiplik, trait, Result ve struct/enum bilgisi.

2

HTTP ve REST bilgisi

HTTP yöntemleri, durum kodları ve JSON hakkında temel bilgi.

3

SQL temelleri

SELECT, JOIN ve INSERT sorgularını yazabilmek.

4

Docker

Konteyner çalıştırma temelleri.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı tokio üzerinde axum Router, extractor ve State ile ilk uç noktaları yazar.

Modül 1

Sahiplik, Ödünç Alma ve Ömürler

Sahiplik kuralları: move, drop ve kapsam sonu
Copy ile Clone farkı; hangi tipler Copy'dir
Paylaşımlı (&T) ve değiştirilebilir (&mut T) referans kuralları
String ile &str, dilimler (slice) ve ödünç alma
Lifetime parametreleri ('a), elision kuralları ve struct içinde referans
Borrow checker hatalarını okuma ve çözme (E0382, E0499, E0502)

Modül 2

Async Rust ve Tokio

async/await, Future trait'i ve poll modeli
Tokio runtime: #[tokio::main], çok thread'li ve current_thread
tokio::spawn, JoinSet ve görev iptali
tokio::select!, zaman aşımı (timeout) ve interval
Async kanallar: mpsc, oneshot, broadcast, watch
Pin, Send sınırı hataları ve bloklayıcı kodun spawn_blocking ile ayrılması

Modül 3

Generics ve Trait Sınırları

Generic fonksiyon ve struct tanımı, monomorphization
Trait bound, where cümleleri ve çoklu sınır
İlişkili tipler (associated types) ve Iterator örneği
dyn Trait ve Box<dyn Trait>: nesne güvenliği (object safety)
Statik ve dinamik dispatch maliyet karşılaştırması
Blanket implementasyonlar ve orphan kuralı

Modül 4

HTTP Sunucu Temelleri (axum)

axum Router, handler fonksiyonları ve extractor'lar (Path, Query, Json)
Paylaşımlı uygulama durumu: State ve Arc
tower katmanları ve tower-http (trace, compression)
Hata yönetimi: IntoResponse ile özel hata tipi
actix-web ile karşılaştırma ve seçim ölçütleri
Statik dosya sunumu ve şablon motorları (askama, tera)

Günün hedefiKatılımcı PostgreSQL ile çalışır, kimlik doğrulama ve WebSocket ekler, hata tasarımı ve testleri tamamlar.

Modül 1

Veritabanı, Serde ve Doğrulama

serde derive: rename, default, skip ve özel (de)serializer
sqlx ile derleme zamanı doğrulamalı sorgular (query!)
PostgreSQL bağlantı havuzu ve transaction kullanımı
Migration yönetimi (sqlx migrate) ve şema evrimi
diesel ORM yaklaşımı ve sqlx ile karşılaştırma
validator crate ile girdi doğrulama

Modül 2

Kimlik Doğrulama ve Web Güvenliği

JWT üretimi/doğrulaması (jsonwebtoken) ve refresh token akışı
argon2 ile parola özetleme ve tuzlama
Oturum/cookie yönetimi ve CSRF önlemleri
CORS (tower-http) ve rate limiting katmanı
rustls ile TLS sonlandırma
Gizli bilgi yönetimi: ortam değişkenleri, secrecy crate

Modül 3

Gerçek Zamanlı Web ve Arka Plan İşleri

WebSocket ve Server-Sent Events ile axum
tonic ile gRPC servisi ve prost ile protobuf
Arka plan işleri: tokio görevleri, apalis/sidekiq benzeri kuyruk
Redis ile önbellek ve oturum deposu
Dosya yükleme (multipart) ve nesne depolama (S3 uyumlu)
Rate limit, istek zaman aşımı ve geri basınç yönetimi

Modül 4

Hata Yönetimi

Result<T,E> ve ? operatörünün genişleme mantığı
Özel hata enum'ları ve From ile otomatik dönüşüm
thiserror ve anyhow: kütüphane ve uygulama hata stratejisi
panic!, unwrap/expect ve ne zaman kabul edilebilir olduğu
Option kombinatörleri: ok_or, map_err, and_then, unwrap_or_else
main'den Result döndürme ve çıkış kodları

Günün hedefiKatılımcı gözlemlenebilirlik ve Docker ekler, Wasm arayüzünü tanır ve REST API projesini teslim eder.

Modül 1

Web Servisi Test ve Yayın

tower::ServiceExt::oneshot ile handler testleri
tracing ve tracing-subscriber ile yapısal günlük
Prometheus metrikleri ve sağlık uç noktaları
Çok aşamalı Docker imajı ve cargo-chef ile önbellek
Graceful shutdown ve sinyal yakalama
WebAssembly: wasm-bindgen, wasm-pack ve Leptos/Yew'e giriş

Modül 2

WebAssembly ve Frontend

wasm32-unknown-unknown hedefi, wasm-bindgen ve wasm-pack
JavaScript ile birlikte çalışma ve web-sys
Leptos / Yew ile bileşen tabanlı arayüz
Sunucu tarafı render (SSR) ve hydration kavramı
trunk ile derleme ve Wasm boyut optimizasyonu
Wasm modülünü sunucuda çalıştırma (wasmtime) ve güvenlik izolasyonu

Modül 3

Uçtan Uca Proje: REST API ve Panel

Alan modeli, API sözleşmesi (OpenAPI/utoipa)
Katmanlı proje yapısı: handler, servis, depo
Kimlik doğrulama, rol ve veritabanı migrasyonu
Entegrasyon testleri ve CI hattı
Docker imajı ve ortam yapılandırması
Kod inceleme, yük testi ve teslim

Modül 4

Test, Belgeleme ve Yayınlama

Birim, entegrasyon (tests/) ve doküman testleri
cargo test filtreleri, --nocapture ve #[should_panic]
criterion ile kıyaslama ve proptest ile özellik tabanlı test
Cargo workspace yapısı ve feature flag yönetimi
cargo publish, semver ve cargo-deny ile bağımlılık denetimi
CI hattı: fmt, clippy -D warnings, test ve cargo-audit

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

axum API

Router, extractor ve State ile REST uç noktaları kurabilirsiniz.

🎯

Veritabanı

sqlx ile tip güvenli sorgu ve migrasyon yönetebilirsiniz.

🧩

Kimlik doğrulama

JWT ve argon2 ile oturum güvenliği sağlayabilirsiniz.

🛠️

Middleware

tower katmanlarıyla loglama, CORS ve rate limit ekleyebilirsiniz.

🔍

Gerçek zamanlı

WebSocket ve SSE ile canlı veri akışı kurabilirsiniz.

🚀

gRPC

tonic ile servisler arası iletişim yazabilirsiniz.

📈

Test ve izleme

tower oneshot testleri, tracing ve metrikler hazırlayabilirsiniz.

🧪

Dağıtım

Çok aşamalı Docker imajı ile servisi yayınlayabilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Backend geliştiriciler
Node/Java/Go servislerini Rust'a taşımak isteyenler
performanslı web servisleri kurmak isteyen mühendisler için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Backend geliştiriciler, Node/Java/Go servislerini Rust'a taşımak isteyenler ve performanslı web servisleri kurmak isteyen mühendisler için uygundur.

Hangi web çatısı kullanılır?

Ağırlıklı olarak axum; actix-web ile karşılaştırma ve seçim ölçütleri de verilir.

Frontend de yazacak mıyız?

Leptos/Yew ile WebAssembly arayüzüne giriş yapılır, ancak odak API ve servis katmanıdır.

Veritabanı olarak ne kullanılır?

PostgreSQL ve sqlx; diesel ORM yaklaşımı karşılaştırma amaçlı gösterilir.

Eğitim sonunda sertifika alabilir miyim?

Evet. Devamlılık ve başarı koşullarını yerine getiren katılımcılara Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

WEB GELİŞTİRİMİ İÇİN RUST EĞİTİMİ

Eğitim Hakkında

Neden Bu Eğitim?

Anahtar Konular

Ön Koşullar

Eğitim İçeriği

Sahiplik, Ödünç Alma ve Ömürler

Async Rust ve Tokio

Generics ve Trait Sınırları

HTTP Sunucu Temelleri (axum)

Veritabanı, Serde ve Doğrulama

Kimlik Doğrulama ve Web Güvenliği

Gerçek Zamanlı Web ve Arka Plan İşleri

Hata Yönetimi

Web Servisi Test ve Yayın

WebAssembly ve Frontend

Uçtan Uca Proje: REST API ve Panel

Test, Belgeleme ve Yayınlama

Eğitim Kazanımları

Kimler İçin Uygundur?

Sıkça Sorulan Sorular

Sertifikalandırma

Eğitim Bilgileri

Bu Eğitimle Birlikte Tercih Edilenler

Gömülü Sistemler İçin Orta Seviye Rust Eğitimi

Perl Language & Programming Control Eğitimi

Perl Programming Eğitimi

R Programlama ile Veri Analizi Eğitimi

Ruby Full Stack Development: Flow Control & Data Types Eğitimi