UNIX FUNDAMENTALS EĞİTİMİ

UNIX felsefesini öğren, kabuğa komut ver

Solaris, AIX, HP-UX ve Linux için ortak UNIX temelleri: kabuk, dosya sistemi, vi, izinler, süreçler ve pipe mantığı.

UNIX kernel-shell mimarisinden dosya sistemi, vi editörü, izin modeli, pipe/yönlendirme ve süreç yönetimine kadar Solaris, AIX, HP-UX ve Linux'ta ortak çalışan temel UNIX becerilerini kazandıran eğitim.

3 gün Temel Seviye Online / Yüz Yüze / Hibrit Sertifikalı

Eğitim Hakkında

Klasik UNIX ortamlarında kabuk, dosya sistemi ve süreç yönetiminin temelleri

Bu eğitim, UNIX işletim sistemlerinin (Solaris, AIX, HP-UX, BSD ve Linux) ortak temellerini uygulamalı olarak öğretir. Kernel-shell mimarisi ve POSIX standardıyla başlayıp sh/ksh kabuğunda oturum açma, dosya sistemi gezinme (pwd, cd, ls) ve inode kavramıyla devam eder. cat/more/less ile metin görüntüleme, vi editörünün modları, chmod/chown izin modeli, pipe ve yönlendirme (|, >, grep, sort), ps/kill/nice ile süreç yönetimi, tar/gzip arşivleme ve ssh/scp/netstat gibi ağ araçları ele alınır. Katılımcı eğitim sonunda herhangi bir UNIX terminalinde temel yönetim görevlerini yapabilir.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; mimari ve dosya sistemiyle başlar, metin işleme ve izinlerle sürer, süreç ve ağ araçlarıyla biter.

Seviye

Temel Seviye — UNIX mimarisi, kabuk ve dosya sistemi, metin işleme, vi editörü, izinler, süreç yönetimi ve temel ağ araçlarıyla klasik UNIX ortamlarında çalışma.

Öğrenme Metodu

Her konu gerçek UNIX/Linux kabuk oturumlarında komut yazılarak ve küçük görevler çözülerek pekiştirilir.

Neden Bu Eğitim?

🗝️Taşınabilir bilgi

POSIX temelli komutlar Solaris, AIX, HP-UX ve Linux'ta aynı çalışır; bir kez öğrenip her ortamda kullanırsınız.

🧩UNIX felsefesi

'Küçük araçları pipe ile birleştir' mantığını kavrayarak karmaşık işleri tek satırda çözmeyi öğrenirsiniz.

🖥️Sunucu hazırlığı

Grafik arayüzün olmadığı gerçek sunucularda sadece terminalle iş yapabilecek yetkinliği kazanırsınız.

Anahtar Konular

unix eğitimiunix temelleriunix komutlarıvi editörüunix kabukdosya izinleripipe yönlendirmesüreç yönetimiposixunix dosya sistemi
“UNIX, basit araçları akıllıca birleştirenlere sınırsız güç verir.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1
Bilgisayar kullanımı

Temel bilgisayar ve klavye kullanımı yeterlidir; önceden UNIX deneyimi gerekmez.

2
Terminal erişimi

Bir Linux makinesi, WSL veya SSH ile erişilen bir UNIX sunucusuna erişim pratikleri kolaylaştırır.

3
Mantıksal düşünme

Adım adım komut kurgulama için temel mantıksal düşünme becerisi faydalı olur.

4
İngilizce komut adları

Komutların İngilizce kısaltmalardan (list, copy, move) geldiğini bilmek öğrenmeyi hızlandırır.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı UNIX mimarisini kavrar, kabukta oturum açıp dosya sisteminde gezinebilir ve temel dosya işlemlerini yapar.
Modül 1
UNIX Felsefesi ve Mimari
  • Kernel, shell ve kullanıcı alanı (user space) ilişkisi
  • UNIX sürümleri: System V, BSD, Solaris, AIX, HP-UX, Linux
  • POSIX standardı ve komutların taşınabilirliği
  • 'Her şey bir dosyadır' ilkesi ve aygıt dosyaları (/dev)
  • UNIX felsefesi: tek işi iyi yapan küçük araçlar
  • Çok kullanıcılı ve çok görevli (multiuser/multitasking) yapı
Modül 2
Oturum ve Kabuk
  • login süreci ve kullanıcı kimliği (UID, GID)
  • Kabuk türleri: sh, ksh, csh, bash ve farkları
  • Kabuk istemi (prompt) ve komut yapısı
  • Ortam değişkenleri: PATH, HOME, SHELL, PS1
  • .profile ve kabuk başlatma dosyaları
  • exit, logout ve oturum sonlandırma
Modül 3
Dosya Sistemi Gezinme
  • Dizin ağacı: /, /bin, /etc, /usr, /tmp, /home
  • pwd, cd ve mutlak/göreli yol kullanımı
  • ls -l çıktısını okuma: tür, izin, sahip, boyut, tarih
  • inode kavramı ve dosya meta verisi
  • Sabit bağ (hard link) ve sembolik bağ (ln, ln -s)
  • Gizli dosyalar ve . ile .. dizinleri
Modül 4
Dosya İşlemleri
  • cp ile kopyalama ve -r ile dizin kopyalama
  • mv ile taşıma ve yeniden adlandırma
  • rm ve rm -r ile silme, rmdir ile boş dizin
  • mkdir -p ile iç içe dizin oluşturma
  • touch ile dosya oluşturma ve zaman damgası
  • find ile isim, tür ve tarihe göre dosya arama
Günün hedefive >> ile çıktıyı dosyaya yönlendirme
Modül 1
Metin Görüntüleme
  • cat ile dosya birleştirme ve görüntüleme
  • more ve less ile sayfa sayfa okuma
  • head ve tail ile ilk/son satırlar, tail -f ile izleme
  • wc ile satır, kelime ve karakter sayımı
  • cut ile sütun ve alan ayıklama
  • diff ile iki dosya arasındaki farkları bulma
Modül 2
vi Editörü
  • vi'nin komut, ekleme (insert) ve son satır modları
  • i, a, o ile metne giriş ve Esc ile moddan çıkış
  • dd, yy, p ile satır silme, kopyalama, yapıştırma
  • /pattern ile arama ve n ile sonraki eşleşme
  • :w, :q, :wq, :q! ile kaydetme ve çıkış
  • :%s/eski/yeni/g ile toplu değiştirme
Modül 3
İzinler ve Sahiplik
  • rwx izinleri ve kullanıcı/grup/diğer sütunları
  • chmod oktal (644, 755) ve sembolik (g+w) kullanımı
  • chown ve chgrp ile sahip ve grup değiştirme
  • umask ile varsayılan izin belirleme
  • setuid, setgid ve sticky bit anlamları
  • Erişim reddi (permission denied) hatalarını teşhis
Modül 4
Pipe ve Yönlendirme
  • Standart giriş/çıkış/hata (stdin, stdout, stderr)
  • < ile girdi ve 2> ile hata yönlendirme
  • | ile komut çıktısını başka komuta aktarma
  • grep ile desen arama ve -i, -v, -n seçenekleri
  • sort, uniq ve tee ile boru hattı kurma
Günün hedefiKatılımcı süreçleri izleyip yönetir, arşiv oluşturur ve ssh/scp ile uzak sunucularla çalışır.
Modül 1
Süreç Yönetimi
  • ps -ef ve ps aux ile çalışan süreçleri listeleme
  • top ile gerçek zamanlı kaynak izleme
  • kill ve kill -9 ile süreç sonlandırma (sinyaller)
  • nice ve renice ile öncelik ayarı
  • & ile arka plan, jobs, fg, bg ile iş kontrolü
  • nohup ile oturum kapansa da süreç çalıştırma
Modül 2
Kullanıcı Ortamı ve Yardım
  • man ve man -k ile kılavuz sayfaları
  • who, w, id ile oturum ve kullanıcı bilgisi
  • env ve export ile ortam değişkeni yönetimi
  • alias ile komut kısaltmaları
  • date, cal ve uptime gibi bilgi komutları
  • echo ve printf ile ekrana yazdırma
Modül 3
Arşiv ve Sıkıştırma
  • tar -cvf ve -xvf ile arşiv oluşturma/açma
  • gzip, gunzip ile .gz sıkıştırma
  • tar -czvf ile tek adımda sıkıştırmalı arşiv
  • compress ve uncompress (klasik UNIX .Z)
  • cpio ile yedekleme akışı
  • Arşiv içeriğini listeleme (tar -tvf)
Modül 4
Ağ Araçları
  • ssh ile uzak sunucuya güvenli bağlanma
  • scp ve sftp ile dosya aktarımı
  • ping ile erişilebilirlik testi
  • netstat ve ss ile bağlantı ve port durumu
  • hostname, ifconfig/ip ile ağ arayüz bilgisi
  • telnet ve nc ile port testi (eski/yeni araçlar)

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅
Mimariyi kavrarsınız

Kernel-shell modelini ve POSIX taşınabilirliğini açıklayabilirsiniz.

✅
Gezinirsiniz

Dosya sisteminde yol, inode ve bağ kavramlarıyla rahatça gezinirsiniz.

✅
Dosya işlersiniz

cp, mv, rm, find ile dosya ve dizin işlemlerini güvenle yaparsınız.

✅
vi kullanırsınız

vi editöründe dosya düzenler, arar ve toplu değiştirme yaparsınız.

✅
İzin yönetirsiniz

chmod, chown ve umask ile izin ve sahiplik sorunlarını çözersiniz.

✅
Pipe kurarsınız

grep, sort ve pipe ile veriyi filtreleyip dönüştüren komut zincirleri yazarsınız.

✅
Süreç yönetirsiniz

ps, top, kill ve nice ile süreçleri izler ve kontrol edersiniz.

✅
Uzaktan çalışırsınız

ssh ve scp ile uzak UNIX sunucularına bağlanır ve dosya aktarırsınız.

Kimler İçin Uygundur?

  • UNIX/Linux dünyasına yeni giren yöneticiler
  • geliştiriciler
  • test uzmanları
  • sunucu ortamlarında komut satırıyla çalışması gereken IT çalışanları için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?
UNIX/Linux'a yeni giren yöneticiler, geliştiriciler ve sunucu ortamında komut satırı kullanması gereken IT çalışanları için uygundur.
Linux mu UNIX mi öğretiliyor?
POSIX temelli ortak komutlar ele alınır; bu sayede öğrendikleriniz Solaris, AIX, HP-UX ve Linux'ta büyük ölçüde aynı çalışır.
Önceden bilgi gerekiyor mu?
Hayır; temel bilgisayar kullanımı yeterlidir, eğitim komut satırını sıfırdan ele alır.
vi editörü neden öğretiliyor?
vi, grafik arayüzün olmadığı tüm UNIX sunucularında varsayılan olarak bulunur; bu yüzden temel düzeyde bilmek şarttır.
Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?
Katılım ve değerlendirme sonucunda Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası düzenlenir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika d Digital Vizyon AKADEMİ KATILIM SERTİFİKASI Bu sertifika [Katılımcı Adı Soyadı] adlı katılımcının aşağıdaki eğitim programını başarıyla tamamladığını belgeler. UNIX Fundamentals Eğitimi Sertifika Kodu DV-2026XX00 Tarih 27.10.2026 Yetkili İmza DV AKADEMİ

Eğitim Bilgileri

Süre3 gün
SeviyeTemel Seviye
FormatOnline / Yüz Yüze / Hibrit
Sertifika✓ Var
Hemen Bilgi Al
İlgili Eğitimler

Bu Eğitimle Birlikte Tercih Edilenler

Linux ve UnixNew Features in Red Hat Enterprise Linux RHEL10 (RH304) Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

New Features in Red Hat Enterprise Linux RHEL10 (RH304) Eğitimi

3 günOrtaOnline / Yüz Yüze / Hibrit

RHEL 10 yenilikleri: image mode (bootc), DNF5, post-kuantum kriptografi, Wayland, güncel SELinux ve nftables özelliklerini uygulamalı öğrenin.

Detayları Gör →
Linux ve UnixNixOS: Tekrarlanabilir Egemen Altyapı İçin Deklaratif Linux Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

NixOS: Tekrarlanabilir Egemen Altyapı İçin Deklaratif Linux Eğitimi

4 günİleriOnline / Yüz Yüze / Hibrit

Nix dili, türetmeler, NixOS modülleri, flakes, home-manager ve uzak dağıtımla tekrarlanabilir, geri alınabilir egemen altyapı kurmayı öğrenin.

Detayları Gör →
Linux ve UnixOperations Manager 9.x on UNIX / Linux Administration Essentials Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

Operations Manager 9.x on UNIX / Linux Administration Essentials Eğitimi

3 günOrtaOnline / Yüz Yüze / Hibrit

Operations Manager 9.x (UNIX/Linux): mimari, Operations Agent dağıtımı, sertifika, politikalar, mesaj tarayıcı ve Service Navigator yönetimini öğrenin.

Detayları Gör →
Linux ve UnixOracle Linux : Orta Düzeyden İleri Düzeye Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

Oracle Linux : Orta Düzeyden İleri Düzeye Eğitimi

4 günİleriOnline / Yüz Yüze / Hibrit

Oracle Linux'ta ileri LVM ve çok yollu depolama, NFS/Samba, Podman konteyner, Ansible otomasyon ve performans mühendisliğiyle orta düzeyden ileri düzeye geçiş e

Detayları Gör →
Linux ve UnixOracle Linux : Sistem Yöneticiliği I Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

Oracle Linux : Sistem Yöneticiliği I Eğitimi

3 günTemelOnline / Yüz Yüze / Hibrit

Oracle Linux 8/9 kurulumu, dnf paket yönetimi, kullanıcı ve izin yönetimi, systemd servisleri ve nmcli ağ ayarlarıyla temel sistem yöneticiliği eğitimi.

Detayları Gör →
+90 (501) 369 40 14 WhatsApp [email protected] LinkedIn