Kubernetes Administrator: Architecture & Components

Eğitim Hakkında

Kubernetes mimarisi ve bileşenlerinin işleyişi

Kubernetes'i kullanmadan önce nasıl çalıştığını anlamak isteyenler için mimari eğitimi. Namespace/cgroups ile konteyner, kube-apiserver istek akışı, etcd, scheduler kararları, controller reconcile döngüsü, kubelet ve CRI, kube-proxy, Deployment/Service/PVC nesneleri, RBAC ve temel hata ayıklama komutları örnek kümede incelenir.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; ilk gün Mimari ve API Modeli, son gün Zamanlama, Yetki ve İşletim konularına odaklanır.

Seviye

Temel Seviye — Kubernetes bileşenleri, API modeli, iş yükü nesneleri, yetkilendirme ve temel gözlem.

Öğrenme Metodu

Katılımcılar çok düğümlü bir lab kümesinde kubeadm, etcdctl, systemctl ve journalctl komutlarıyla çalışır; kasıtlı bozulan düğüm ve bileşenleri onarmak eğitimin merkezindedir.

Neden Bu Eğitim?

🛠️Yönetici Pratiği

Kurulum, yükseltme, yedekleme ve sertifika yenileme adımlarını gerçek kümede tekrarlarsınız.

⏱️Zaman Altında Çalışma

Görevler sınır süreli lab senaryolarıyla verilir; kubectl hızınız ve doğruluğunuz gelişir.

🔍Kök Neden Analizi

Kubelet, containerd ve control plane günlüklerinden sorunun kaynağına inmeyi öğrenirsiniz.

Anahtar Konular

kubernetes mimarisikube-apiserveretcdkubeletkube-schedulerkubernetes bileşenlerikubernetes yönetimikubernetes administratorkubeadmetcd yedeklemekubernetes yükseltmekubernetes troubleshooting

“Küme, onu en kötü anında onarabildiğiniz kadar sizindir.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Kubernetes Temelleri

Pod, Deployment, Service ve kubectl kullanımında temel deneyim beklenir.

2

Linux Yönetimi

systemd, journalctl, paket yöneticisi ve SSH ile çalışma bilgisi gereklidir.

3

Ağ ve TLS

Alt ağ, DNS ve sertifika kavramları kümenin bileşenlerini anlamayı kolaylaştırır.

4

Lab Düğümleri

En az bir control plane ve iki worker için sanal makine veya DVA lab erişimi kullanılır.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı, Konteyner Mimarisi ve Docker Motoru ve Kubernetes Mimarisi ve Bileşenleri konularında uygulama yapar; kubectl ve Temel Nesneler ile Kubernetes API ve Genişletme Noktaları başlıklarında laboratuvar çalışmasını tamamlar.

Modül 1

Konteyner Mimarisi ve Docker Motoru

Linux namespace (pid, net, mnt, uts, ipc, user) ve cgroups v2 ile süreç izolasyonunun çalışma mantığı
dockerd, containerd ve runc katmanları ile OCI runtime/image spesifikasyonu
Sanal makine ile konteyner farkı ve çekirdek paylaşımının güvenlik sonuçları
docker run, ps, logs, exec, inspect ve stats komutlarıyla konteyner yaşam döngüsü
Kaynak sınırları: --memory, --cpus, --pids-limit ve OOM kill davranışının gözlemi
Docker Desktop, rootless Docker ve Podman arasındaki mimari farklar

Modül 2

Kubernetes Mimarisi ve Bileşenleri

Control plane: kube-apiserver, etcd, kube-scheduler ve kube-controller-manager
Düğüm bileşenleri: kubelet, kube-proxy ve container runtime (CRI)
Deklaratif model, reconciliation döngüsü ve controller mantığı
API kaynakları, API grupları, sürümleme ve kubectl api-resources
kubeadm kümesinde static pod manifestlerinin incelenmesi
Cloud controller manager ve add-on bileşenleri (CoreDNS, metrics-server)

Modül 3

kubectl ve Temel Nesneler

kubeconfig, context, namespace ve kubectl config komutları
Pod, ReplicaSet ve Deployment arasındaki sahiplik ilişkisi
Imperative komutlar, --dry-run=client -o yaml ve kubectl apply/diff
kubectl explain, describe, get -o jsonpath ve custom-columns
Label, selector ve annotation kullanımıyla nesne gruplama
Server-side apply ve alan sahipliği (field manager) kavramı

Modül 4

Kubernetes API ve Genişletme Noktaları

API sunucusu istek akışı: kimlik doğrulama, yetkilendirme, admission, kalıcılık
Genişletme noktaları: kubectl eklentileri, webhook'lar, CRD, aggregation layer, CSI/CNI/CRI
Aggregated API server ve APIService kaydı
Mutating ve validating admission webhook tasarımı
ValidatingAdmissionPolicy ve CEL ifadeleri
Genişletme yaklaşımı seçim kriterleri ve riskleri

Günün hedefiKatılımcı, İş Yükü Denetleyicileri ve Pod, ConfigMap ve Secret konularında uygulama yapar; Servis, Ingress ve Gateway API ile Kalıcı Depolama: PV, PVC ve StorageClass başlıklarında laboratuvar çalışmasını tamamlar.

Modül 1

İş Yükü Denetleyicileri

Deployment rolling update, maxSurge/maxUnavailable ve rollout undo
StatefulSet: kararlı kimlik, headless servis ve sıralı başlatma
DaemonSet ile düğüm başına ajan (log, izleme) dağıtımı
Job ve CronJob: backoffLimit, completions, concurrencyPolicy
Liveness, readiness ve startup probe ayarları
PodDisruptionBudget ile gönüllü kesintilerde kullanılabilirlik

Modül 2

Pod, ConfigMap ve Secret

Pod şeması: init container, sidecar ve çoklu konteyner desenleri
ConfigMap oluşturma; env, envFrom ve volume olarak tüketme
Secret türleri (Opaque, tls, dockerconfigjson) ve base64'ün şifreleme olmadığı gerçeği
Projected volume ve subPath kullanımında yapılandırma güncelleme davranışı
Immutable ConfigMap/Secret ve rollout tetikleme yöntemleri
Downward API ile pod bilgisinin konteynere aktarılması

Modül 3

Servis, Ingress ve Gateway API

ClusterIP, NodePort, LoadBalancer ve ExternalName servis tipleri
EndpointSlice ve kube-proxy iptables/IPVS modları
Ingress denetleyicisi (NGINX), host/path yönlendirme ve TLS sonlandırma
cert-manager ve Let's Encrypt ile otomatik sertifika yönetimi
Gateway API: GatewayClass, Gateway ve HTTPRoute kaynakları
Headless servis ve CoreDNS ile servis keşfi

Modül 4

Kalıcı Depolama: PV, PVC ve StorageClass

PersistentVolume ve PersistentVolumeClaim bağlama süreci, erişim modları (RWO/RWX/RWOP)
StorageClass, dinamik provizyonlama ve volumeBindingMode: WaitForFirstConsumer
reclaimPolicy (Retain/Delete) ve volume genişletme
CSI mimarisi: controller, node plugin ve sidecar'lar
VolumeSnapshot, VolumeSnapshotClass ve klonlama
StatefulSet volumeClaimTemplates ile veritabanı kümesi çalıştırma

Günün hedefiKatılımcı, Pod Zamanlama ve Yerleştirme ve RBAC ve Küme Güvenliği konularında uygulama yapar; İzleme ve Gözlemlenebilirlik ile Sorun Giderme Yöntemleri başlıklarında laboratuvar çalışmasını tamamlar.

Modül 1

Pod Zamanlama ve Yerleştirme

kube-scheduler filtreleme ve puanlama aşamaları
nodeSelector, node affinity ve pod affinity/anti-affinity kuralları
Taint ve toleration ile özel düğüm havuzları (NoSchedule, NoExecute)
topologySpreadConstraints ile zon bazlı dengeli dağıtım
requests/limits, QoS sınıfları (Guaranteed, Burstable, BestEffort) ve eviction
PriorityClass, preemption ve nodeName ile manuel zamanlama

Modül 2

RBAC ve Küme Güvenliği

Role, ClusterRole, RoleBinding ve ClusterRoleBinding yapısı
ServiceAccount, token projeksiyonu ve kubectl auth can-i
Kullanıcı sertifikası oluşturma (CSR API) ve kubeconfig dağıtımı
Pod Security Admission: privileged, baseline, restricted profilleri
SecurityContext: runAsNonRoot, readOnlyRootFilesystem, capabilities
OPA Gatekeeper veya Kyverno ile politika uygulama

Modül 3

İzleme ve Gözlemlenebilirlik

metrics-server, kubectl top ve kaynak tüketimi izleme
Prometheus Operator, ServiceMonitor ve PromQL temelleri
Grafana panoları ve Alertmanager ile uyarı kuralları
Loki veya EFK ile merkezi günlük toplama
OpenTelemetry ile dağıtık izleme ve Jaeger/Tempo
SLI/SLO tanımı ve hata bütçesi yaklaşımı

Modül 4

Sorun Giderme Yöntemleri

Pod durumları: Pending, CrashLoopBackOff, ImagePullBackOff, OOMKilled analizi
kubectl describe, events, logs --previous ve kubectl debug ephemeral container
Düğüm sorunları: NotReady, kubelet journalctl, disk/bellek baskısı
Servis erişilemezliği: endpoint, selector ve DNS kontrol akışı
Control plane arızaları: apiserver, etcd ve sertifika süresi dolması
Sistematik hata ayıklama kontrol listesi ve olay sonrası inceleme

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Konteyner Mimarisi ve

Konteyner Mimarisi ve Docker Motoru konusunda Linux namespace (pid, net, mnt, uts, ipc, user) ve cgroups v2 ile süreç izolasyonunun çalışma mantığı ve dockerd, containerd ve runc katmanları ile OCI runtime/image spesifikasyonu çalışmalarını kendi ortamınızda uygulayabilirsiniz.

✅

kubectl ve Temel

kubectl ve Temel Nesneler konusunda kubeconfig, context, namespace ve kubectl config komutları ve Pod, ReplicaSet ve Deployment arasındaki sahiplik ilişkisi çalışmalarını kendi ortamınızda uygulayabilirsiniz.

✅

Kubernetes API ve

Kubernetes API ve Genişletme Noktaları konusunda API sunucusu istek akışı: kimlik doğrulama, yetkilendirme, admission, kalıcılık ve Genişletme noktaları: kubectl eklentileri, webhook'lar, CRD, aggregation layer, CSI/CNI/CRI çalışmalarını kendi ortamınızda uygulayabilirsiniz.

✅

Pod, ConfigMap ve

Pod, ConfigMap ve Secret konusunda Pod şeması: init container, sidecar ve çoklu konteyner desenleri ve ConfigMap oluşturma; env, envFrom ve volume olarak tüketme çalışmalarını kendi ortamınızda uygulayabilirsiniz.

✅

Servis, Ingress ve

Servis, Ingress ve Gateway API konusunda ClusterIP, NodePort, LoadBalancer ve ExternalName servis tipleri ve EndpointSlice ve kube-proxy iptables/IPVS modları çalışmalarını kendi ortamınızda uygulayabilirsiniz.

✅

Pod Zamanlama ve

Pod Zamanlama ve Yerleştirme konusunda kube-scheduler filtreleme ve puanlama aşamaları ve nodeSelector, node affinity ve pod affinity/anti-affinity kuralları çalışmalarını kendi ortamınızda uygulayabilirsiniz.

✅

RBAC ve Küme

RBAC ve Küme Güvenliği konusunda Role, ClusterRole, RoleBinding ve ClusterRoleBinding yapısı ve ServiceAccount, token projeksiyonu ve kubectl auth can-i çalışmalarını kendi ortamınızda uygulayabilirsiniz.

✅

Sorun Giderme Yöntemleri

Sorun Giderme Yöntemleri konusunda Pod durumları: Pending, CrashLoopBackOff, ImagePullBackOff, OOMKilled analizi ve kubectl describe, events, logs --previous ve kubectl debug ephemeral container çalışmalarını kendi ortamınızda uygulayabilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Kubernetes kümesi kuran ve işleten sistem yöneticileri
DevOps
SRE mühendisleri; CKA tarzı yönetici yetkinliği hedefleyenler

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Kubernetes kümesi kuran ve işleten sistem yöneticileri, DevOps ve SRE mühendisleri; CKA tarzı yönetici yetkinliği hedefleyenler.

Eğitim kaç gün sürer ve nasıl işlenir?

3 gün sürer. Katılımcılar çok düğümlü bir lab kümesinde kubeadm, etcdctl, systemctl ve journalctl komutlarıyla çalışır; kasıtlı bozulan düğüm ve bileşenleri onarmak eğitimin merkezindedir.

Eğitim yönetici (operatör) rolüne mi yönelik?

Evet; geliştirici bakışından çok küme bileşenleri, düğüm yönetimi, kurtarma ve sorun giderme gibi altyapı sorumluluklarına odaklanılır.

Eğitime katılmak için hangi ön bilgi gerekir?

Pod, Deployment, Service ve kubectl kullanımında temel deneyim beklenir. systemd, journalctl, paket yöneticisi ve SSH ile çalışma bilgisi gereklidir.

Eğitim sonunda sertifika verilir mi?

Katılımcılara Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

KUBERNETES ADMINISTRATOR : KUBERNETES ARCHITECTURE & COMPONENTS EĞİTİMİ

Eğitim Hakkında

Neden Bu Eğitim?

Anahtar Konular

Ön Koşullar

Eğitim İçeriği

Konteyner Mimarisi ve Docker Motoru

Kubernetes Mimarisi ve Bileşenleri

kubectl ve Temel Nesneler

Kubernetes API ve Genişletme Noktaları

İş Yükü Denetleyicileri

Pod, ConfigMap ve Secret

Servis, Ingress ve Gateway API

Kalıcı Depolama: PV, PVC ve StorageClass

Pod Zamanlama ve Yerleştirme

RBAC ve Küme Güvenliği

İzleme ve Gözlemlenebilirlik

Sorun Giderme Yöntemleri

Eğitim Kazanımları

Kimler İçin Uygundur?

Sıkça Sorulan Sorular

Sertifikalandırma

Eğitim Bilgileri

Bu Eğitimle Birlikte Tercih Edilenler

Kubernetes Genel Bakış Eğitimi

Kubernetes Genişletme: Operatörler ve Özel Kaynaklar Eğitimi

Kubernetes İleri Seviye Ağ Yönetimi Eğitimi

Kubernetes Manifests, Declaratives, & Imperatives Eğitimi

Kubernetes Mimarisi Eğitimi