Jakarta Servlets ServletContext ve Init Parame Eğitimi

Eğitim Hakkında

Jakarta Servlet yapılandırma modeli

Eğitim, jakarta.servlet API'sinde yapılandırma mekanizmasını ele alır: ServletConfig ile servlet başına init parametreleri, ServletContext ile uygulama genelinde context-param, web.xml deployment descriptor ile @WebServlet/@WebInitParam anotasyonlarının karşılaştırması, ServletContextListener ile başlatma/kapatma kancaları, context attribute'ları ve thread-safety, getResourceAsStream ile kaynak erişimi ve Tomcat 10.1 üzerinde çalıştırma.

Süre ve Format

2 Gün. Her gün dört modül; ServletConfig ve ServletContext; Context Attribute ve Kaynak Yönetimi ekseninde ilerleyen uygulamalı program.

Seviye

Orta Seviye — ServletContext, ServletConfig, web.xml ve @WebInitParam ile yapılandırma yönetimi

Öğrenme Metodu

Her kavram Maven WAR projesinde Tomcat'e deploy edilerek denenir; parametre okuma ve listener davranışı log çıktılarıyla gözlemlenir.

Neden Bu Eğitim?

⚙️Doğru kapsam

Hangi ayarın servlet, hangisinin uygulama seviyesinde olması gerektiğini ayırt edersiniz.

🔐Güvenli paylaşım

Context attribute'larında thread-safety hatalarını önlersiniz.

🚀Taşınabilir yapı

Ortamdan bağımsız, dış yapılandırmaya açık servletler yazarsınız.

Anahtar Konular

jakarta servletservletcontextservletconfiginit parameterweb.xmlwebinitparamservletcontextlistenertomcat servletservlet yapılandırma

“İyi yapılandırılmış bir servlet, değişmesi gereken her şeyi kodun dışında tutar.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Java bilgisi

Sınıf, arayüz, koleksiyon ve exception kavramlarında orta düzey Java.

2

HTTP temelleri

İstek/yanıt, durum kodları ve HTML form yapısına aşinalık.

3

JDK ve Maven

JDK 17+, Maven 3.9+ ve bir IDE kurulu ortam.

4

Tarayıcı araçları

Tarayıcı geliştirici araçları ve curl ile istek gönderebilme.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı ServletConfig ile ServletContext arasındaki farkı, yaşam döngülerini ve kapsamlarını ayırt eder; init parametrelerini okur.

Modül 1

ServletConfig Nesnesi

GenericServlet.init(ServletConfig) çağrısı
getInitParameter ve getInitParameterNames kullanımı
getServletName ile servlet kimliği
Her servlet örneğine özgü ServletConfig ömrü
Parametre bulunamadığında null davranışı ve varsayılan değerler
init() içinde config doğrulaması ve ServletException fırlatma

Modül 2

web.xml ve Anotasyonlar

<servlet> ve <init-param> öğeleri
@WebServlet(urlPatterns, initParams) kullanımı
@WebInitParam name/value/description alanları
web.xml'in anotasyonu ezme kuralları
metadata-complete özniteliği ve fragment taraması
Servlet 6.0 şemasında deployment descriptor yapısı

Modül 3

ServletContext Nesnesi

getServletContext() erişim yolları
<context-param> ile uygulama geneli parametre
getContextPath, getRealPath ve getMimeType
log() metodu ile container loguna yazma
getServerInfo ve getEffectiveMajorVersion sorguları
Uygulama başına tek ServletContext örneği ilkesi

Modül 4

Kapsam Karşılaştırması

request, session ve application kapsamı farkı
Hangi bilgi hangi kapsamda tutulmalı karar tablosu
Salt okunur yapılandırma ile değişken durumun ayrımı
Lab: aynı parametreyi iki katmanda okuyup çıktıyı karşılaştırma
Yanlış kapsam seçiminden doğan hata örnekleri
Sınıf yolu ve WEB-INF dizin yapısının rolü

Günün hedefiKatılımcı ServletContextListener ile uygulama başlangıcında kaynak hazırlar, attribute'ları thread-safe kullanır ve paylaşılan nesneleri yönetir.

Modül 1

ServletContextListener

contextInitialized ve contextDestroyed yaşam döngüsü
@WebListener ile kayıt
Başlangıçta DataSource veya cache oluşturma
Kapanışta thread pool ve bağlantı temizliği
ServletContainerInitializer ile programatik kayıt
Listener çalışma sırası ve web.xml sıralaması

Modül 2

Context Attribute'ları

setAttribute, getAttribute, removeAttribute
ServletContextAttributeListener ile değişiklik izleme
Paylaşılan nesnelerde eşzamanlılık riskleri
ConcurrentHashMap ve AtomicInteger ile güvenli sayaç
Attribute adlandırma standartları ve çakışma önleme
Büyük nesneleri application kapsamında tutmanın bellek etkisi

Modül 3

Kaynak Erişimi

getResourceAsStream ile WEB-INF altından dosya okuma
getResourcePaths ile dizin listeleme
Classpath kaynağı ile web kaynağı farkı
Yapılandırma dosyasını (properties) servlet açılışında yükleme
Sistem ortam değişkeni ile parametre ezme yaklaşımı
Karakter kodlaması (UTF-8) ve kaynak okuma hataları

Modül 4

Tomcat'e Dağıtım ve Hata Ayıklama

Maven WAR paketleme ve webapps dizinine deploy
catalina.out ve localhost log dosyalarını okuma
Yanlış init-param adı kaynaklı 500 hatalarının teşhisi
Context yeniden yükleme ve hot-deploy farkları
Birim testlerde Mockito ile ServletConfig taklidi
Üretime hazır yapılandırma kontrol listesi

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

ServletConfig

ServletConfig ile servlet başına parametre okur ve doğrularsınız.

✅

ServletContext

ServletContext ile uygulama genelinde bilgi ve kaynak paylaşırsınız.

✅

Anotasyon ve XML

@WebInitParam ile web.xml yapılandırmalarını karşılaştırıp ezme kurallarını uygularsınız.

✅

Listener

ServletContextListener ile başlangıç ve kapanış kodunu yazarsınız.

✅

Thread-safety

Context attribute'larında eşzamanlılık hatalarını önleyen kod yazarsınız.

✅

Kaynak erişimi

getResourceAsStream ile WEB-INF altındaki dosyaları okuyabilirsiniz.

✅

Tomcat dağıtımı

WAR dosyasını Tomcat'e dağıtıp logları yorumlayabilirsiniz.

✅

Test edilebilirlik

Mockito ile ServletConfig ve ServletContext'i taklit edip test yazabilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Java ile web uygulaması geliştiren backend geliştiricileri
Spring/Jakarta EE'ye geçmeden önce Servlet temelini sağlamlaştırmak isteyen yazılımcılar
Tomcat üzerinde çalışan eski uygulamaları sürdüren ekipler için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Java ile web uygulaması geliştiren backend geliştiricileri, Spring/Jakarta EE'ye geçmeden önce Servlet temelini sağlamlaştırmak isteyen yazılımcılar ve Tomcat üzerinde çalışan eski uygulamaları sürdüren ekipler için uygundur.

ServletConfig ile ServletContext arasındaki fark nedir?

ServletConfig tek bir servlete aittir ve onun init parametrelerini taşır; ServletContext ise uygulama başına tek örnektir ve tüm servletler arasında paylaşılır.

Eğitimde javax mı jakarta mı kullanılıyor?

Jakarta EE 10 ile gelen jakarta.servlet paket adları ve Tomcat 10.1 kullanılır; javax'tan geçiş farkları da anlatılır.

Spring Boot bilgisi gerekli mi?

Hayır. Eğitim saf Servlet API üzerindedir; Spring bilgisi gerekmez ve bu temel Spring MVC'yi anlamayı kolaylaştırır.

Eğitim sonunda sertifika verilir mi?

Evet. Eğitimi tamamlayan katılımcılara Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir; sertifika DVA'ya aittir ve üçüncü taraf bir sınavın yerine geçmez.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

JAKARTA SERVLETS: SERVLETCONTEXT, SERVLETCONFIG, AND INITIALIZATION PARAMETERS EĞİTİMİ