Bash Programlama Giriş Eğitimi

Eğitim Hakkında

Linux/Unix kabuğunda betik yazmaya sıfırdan başlangıç

Bu eğitim, Linux ve Unix sistemlerinde Bash kabuk betiği yazmaya yeni başlayanlar için tasarlanmıştır. Shebang satırı (#!/bin/bash), değişken tanımlama ve genişletme, komut ikamesi ($(...)), konumsal parametreler ($1, $@, $#), test ifadeleri ve koşullar (if/elif, case), döngüler (for, while, until), aritmetik işlemler, dizi (array) kullanımı, fonksiyon tanımı, exit kodları ve basit hata yönetimi uygulamalı olarak işlenir. echo, read, grep, sed, awk gibi araçlarla boru hattı (pipe) kurma ve gerçek görev otomasyonu betikleri (yedekleme, log ayıklama) de kapsanır.

Süre ve Format

2 Gün. Her gün dört modül; kısa anlatımın ardından terminalde canlı betik yazma alıştırmaları yapılır.

Seviye

Temel Seviye — Bash kabuğunda değişkenler, koşullar, döngüler, fonksiyonlar ve basit betiklerle görev otomasyonu

Öğrenme Metodu

Her kavram terminalde canlı yazılan küçük betiklerle denenir ve sonunda çalışan bir otomasyon betiği birlikte geliştirilir.

Neden Bu Eğitim?

⚡Otomasyon

Tekrarlayan terminal görevlerini tek bir betikle otomatikleştirmeyi öğrenirsiniz.

🧩Sağlam Temel

Değişken, koşul ve döngü gibi çekirdek kavramları elinizle yazarak kavrarsınız.

🔗Araç Zinciri

grep, sed ve awk'ı boru hattıyla birleştirip güçlü tek satırlıklar yazarsınız.

Anahtar Konular

bash programlama eğitimishell script girişbash betik yazmalinux kabukbash değişkenlerbash döngü koşulgrep sed awkgörev otomasyonubash fonksiyon

“İyi bir betik, aynı işi iki kez yapmayı reddetmenin zarif yoludur.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Terminal Aşinalığı

cd, ls, cp gibi temel komutları kullanabilmek faydalıdır.

2

Linux Ortamı

Bir Linux dağıtımı veya WSL/macOS terminali erişimi gerekir.

3

Metin Editörü

nano veya vim gibi bir editörle dosya düzenleyebilmek yeterlidir.

4

Programlama Fikri

Herhangi bir dilde temel mantık bilgisi avantaj sağlar ama zorunlu değildir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı çalıştırılabilir bir betik oluşturur, değişkenlerle veri taşır ve kullanıcıdan girdi alır.

Modül 1

Betik Yapısı

Shebang satırı #!/bin/bash anlamı
chmod +x ile çalıştırma izni verme
Betiği ./script.sh veya bash ile çalıştırma
Yorum satırları ve okunabilir betik düzeni
echo ile ekrana yazdırma
exit kodu ve $? değişkeni

Modül 2

Değişkenler

Değişken atama ve boşluk duyarlılığı (ad=değer)
Değişken genişletme ${değişken} biçimi
Çevre değişkenleri ve export
readonly ile sabit değişken
Varsayılan değer ${var:-default}
Tırnak kullanımı: tek, çift ve genişletme farkı

Modül 3

Girdi ve Çıktı

read ile kullanıcıdan girdi alma
read -p ile istem (prompt) gösterme
printf ile biçimli çıktı
stdout, stderr ve stdin kavramı
Yönlendirme: >, >>, 2> ve &>
Here-document (<<EOF) kullanımı

Modül 4

Komut İkamesi

$(komut) ile çıktıyı değişkene alma
Komut ikamesi ile tarih/dosya adı üretme
Boru hattı (|) ile komutları zincirleme
wc, grep ile çıktıyı işleme
Aritmetik genişletme $((...))
Komut çıktısını döngüde kullanma

Günün hedefiKatılımcı koşul ve döngülerle akış denetimi kurar ve çalışan bir otomasyon betiği yazar.

Modül 1

Koşullar

test ve [ ] ile karşılaştırma
Dosya testleri: -f, -d, -e, -r, -w
Sayısal karşılaştırma -eq, -lt, -gt
String karşılaştırma = ve !=
if/elif/else yapısı
case ifadesiyle çoklu dallanma

Modül 2

Döngüler

for ile liste üzerinde dönme
while ile koşula bağlı döngü
until döngüsünün kullanımı
Dizi (array) tanımı ve döngüyle gezme
break ve continue ile akış kontrolü
Dosya satırlarını while read ile okuma

Modül 3

Fonksiyonlar

Fonksiyon tanımı ve çağrısı
Fonksiyona argüman geçme ($1, $2)
return ve çıkış kodu kullanımı
local ile yerel değişken kapsamı
Yeniden kullanılabilir yardımcı fonksiyonlar
Betiği fonksiyonlara bölerek okunabilirlik

Modül 4

Metin İşleme ve Proje

grep ile desen arama
sed ile satır değiştirme ve silme
awk ile sütun ayıklama
cut, sort, uniq ile veri düzenleme
set -e ve trap ile hata yönetimi
Log ayıklayan bir yedekleme betiğini birlikte yazma

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Betik Oluşturma

Shebang ve çalıştırma izniyle kendi çalıştırılabilir betiklerinizi yazabilirsiniz.

✅

Değişken Kullanımı

Değişken genişletme ve komut ikamesini doğru tırnaklama ile kullanabilirsiniz.

✅

Girdi/Çıktı

read, printf ve yönlendirmelerle kullanıcı ve dosya verisini işleyebilirsiniz.

✅

Koşullar

if ve case ile dosya ve değer testlerine göre akış kurabilirsiniz.

✅

Döngüler

for, while ve until ile listeleri ve dosya satırlarını işleyebilirsiniz.

✅

Fonksiyonlar

Betiklerinizi yeniden kullanılabilir fonksiyonlara bölebilirsiniz.

✅

Metin İşleme

grep, sed ve awk ile metin verisini ayıklayıp dönüştürebilirsiniz.

✅

Otomasyon

Tekrarlayan görevleri uçtan uca bir betikle otomatikleştirebilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Linux terminalini kullanmaya başlamış; tekrarlayan görevleri otomatikleştirmek isteyen sistem yöneticisi adayları
geliştiriciler
öğrenciler için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Linux terminalini yeni kullanmaya başlamış; tekrarlayan görevleri otomatikleştirmek isteyen sistem yöneticisi adayları, geliştiriciler ve öğrenciler için uygundur.

Önceden programlama bilmek gerekir mi?

Gerekmez; eğitim temelden başlar. Herhangi bir dilde mantık bilgisi varsa öğrenme hızlanır.

Hangi ortamda çalışacağız?

Bir Linux dağıtımı, macOS terminali veya Windows üzerinde WSL yeterlidir; tüm alıştırmalar Bash kabuğunda yapılır.

Gerçek betik yazacak mıyız?

Evet; eğitim sonunda log ayıklayan basit bir yedekleme otomasyon betiği birlikte geliştirilir.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Katılım sonrası Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

INTRODUCTION TO BASH PROGRAMMING EĞİTİMİ