GraphQL Temel Kavramları Eğitimi

Eğitim Hakkında

GraphQL temelleri: şema, sorgu, mutation, resolver, istemci ve üretim konuları

Bu eğitim GraphQL'in temel kavramlarını REST ile karşılaştırarak öğretir. SDL ile tip, input, enum, interface ve union tanımı, Query/Mutation/Subscription kök tipleri, alias, fragment ve değişkenli sorgular, resolver zinciri, DataLoader ile N+1 çözümü işlenir. Apollo Server ile sunucu, Apollo Client ile normalleştirilmiş önbellek, optimistic UI ve abonelikler uygulanır; sorgu derinliği sınırı, alan düzeyi yetkilendirme, persisted query ve federasyon tanıtılır.

Süre ve Format

2 Gün. Her gün dört modül; katılımcılar GraphQL ve Şema Tasarımı → İstemci, Güvenlik ve Üretim sırasıyla ilerler.

Seviye

Temel Seviye — GraphQL temelleri: şema, sorgu, mutation, resolver, istemci ve üretim konuları.

Öğrenme Metodu

Katılımcılar Apollo Sandbox ve küçük bir Node.js GraphQL sunucusu üzerinde sorgu yazar, şema geliştirir ve bir istemci uygulamasına bağlar.

Neden Bu Eğitim?

🎯İhtiyaç Kadar Veri

Tek sorguyla gereken alanları alıp fazla ve eksik veri sorununu çözersiniz.

📐Tipli Şema

Şemayı sözleşme olarak tasarlayıp tip güvenli istemci kodu üretirsiniz.

🛡️Güvenli Sunum

Sorgu maliyeti ve yetki sınırlarıyla GraphQL'i güvenli açarsınız.

Anahtar Konular

GraphQLGraphQL eğitimiGraphQL şemaApollo ServerApollo ClientGraphQL resolverDataLoaderGraphQL mutationGraphQL vs RESTGraphQL federation

“GraphQL, istemciye istediğini sormayı, sunucuya ise cevabı kanıtlamayı öğretir.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

JavaScript Bilgisi

Temel JavaScript / TypeScript ve npm kullanımı gerekir.

2

REST Deneyimi

REST API tüketme veya geliştirme konusunda temel deneyim beklenir.

3

JSON Okuma

İç içe JSON yapılarını okuyup yorumlayabilmek faydalıdır.

4

Çalışma Ortamı

Node.js 20+, VS Code ve internet erişimi olan bir dizüstü bilgisayar gerekir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı REST kısıtlarını ve Richardson olgunluk modelini örneklerle açıklar, SDL ile tip, girdi, enum, arayüz ve union tanımlayarak şema tasarlar, Sorgular, değişkenler, fragment ve resolver zincirini uygular ve Tarayıcı geliştirici araçları, curl, Fiddler ve mitmproxy ile API trafiğini inceler.

Modül 1

REST Mimari Kısıtları ve Kaynak Modeli

Roy Fielding tezindeki altı kısıt: istemci-sunucu, durumsuzluk, önbellek, tektip arayüz, katmanlı sistem, isteğe bağlı kod
Richardson olgunluk modeli: Seviye 0 (RPC) ile Seviye 3 (HATEOAS) arasındaki farkın örnekle gösterilmesi
Kaynak (resource) ile temsil (representation) ayrımı ve URI ile kaynak kimliklendirme
Durumsuzluğun oturum yönetimi, ölçeklenme ve yük dengeleme üzerindeki etkisi
REST, SOAP, gRPC ve GraphQL karşılaştırması: hangi senaryoda hangisi seçilir
Gerçek bir genel API (GitHub, Stripe veya OpenWeather) üzerinde REST uyumluluk denetimi

Modül 2

GraphQL Şeması ve Tip Sistemi

GraphQL'in doğuşu, REST'e göre fazla/eksik veri (over/under-fetching) çözümü ve tek uç nokta modeli
Skalar tipler, nesne tipleri, Non-Null (!) ve liste işaretleri; Query, Mutation, Subscription kök tipleri
input, enum, interface ve union tipleri ile gelişmiş modelleme
Introspection, GraphiQL / Apollo Sandbox ile şema keşfi
Şema tasarım ilkeleri: adlandırma, nullability kararı ve ilişkilerin graf olarak modellenmesi
Şema evrimi: @deprecated, alan ekleme ve sürümsüz geliştirme yaklaşımı

Modül 3

Sorgu, Mutation ve Resolver Yazımı

Sorgu söz dizimi: alan seçimi, takma ad (alias), değişkenler, @include / @skip direktifleri
Fragment ve inline fragment ile tekrarsız sorgu yazma
Mutation tasarımı: input nesnesi, payload tipi ve hata modelleme (union ile hata dönüşü)
Resolver imzası (parent, args, context, info) ve alan düzeyi çözümleme
N+1 problemi ve DataLoader ile toplu yükleme (batching) ve önbellekleme
Apollo Server veya GraphQL Yoga ile Node.js / TypeScript üzerinde çalışan örnek sunucu

Modül 4

Web API Keşfi ve Hata Ayıklama Araçları

Tarayıcı DevTools Network sekmesi: zamanlama (waterfall), başlık ve yük inceleme, HAR dışa aktarımı
curl ile -X, -H, -d, -i, -w ve --trace seçenekleriyle istek oluşturma ve gecikme ölçme
Fiddler Everywhere veya mitmproxy ile HTTPS trafiğini araya girerek inceleme ve istek değiştirme
HTTPie ve jq ile komut satırından JSON yanıtlarını biçimlendirme ve süzme
Yaygın sorun sınıfları: CORS hataları, yanlış Content-Type, sıkıştırma ve yönlendirme döngüleri
Sunucu tarafı erişim günlükleri, correlation ID ve istek izleme ile uçtan uca hata takibi

Günün hedefiKatılımcı Apollo Client, önbellek ve WebSocket abonelikleriyle istemci geliştirir, Derinlik/maliyet sınırı, yetkilendirme, persisted query ve federasyonu ele alır, API kimlik doğrulama yöntemlerini, JWT yapısını ve OWASP API Top 10 risklerini ele alır ve API Gateway ile yönlendirme, kimlik doğrulama ve BFF desenini uygular.

Modül 1

GraphQL İstemci Tarafı ve Abonelikler

Apollo Client kurulumu, useQuery / useMutation kancaları ve yükleme/hata durumları
Normalleştirilmiş önbellek (InMemoryCache), tip politikaları ve önbellek güncelleme stratejileri
İyimser (optimistic) UI güncellemeleri ve refetchQueries kullanımı
graphql-ws ile Subscription, canlı sorgu ve gerçek zamanlı bildirim
Kod üretimi: GraphQL Code Generator ile tip güvenli sorgu ve hook üretimi
Sayfalama: Relay tarzı cursor bağlantıları (edges, pageInfo) ve fetchMore

Modül 2

GraphQL Üretim Konuları: Güvenlik ve Performans

Sorgu derinliği ve karmaşıklık/maliyet sınırlama, zaman aşımı ve kötüye kullanım önlemi
Kimlik doğrulama bağlamı (context) ve alan düzeyinde yetkilendirme direktifleri
Introspection kapatma, persisted queries / APQ ve yanıt önbellekleme
Hata maskeleme, günlükleme ve Apollo Studio ile alan kullanım metrikleri
Federasyon ve şema birleştirme: Apollo Federation, subgraph ve supergraph kavramları
Test: şema doğrulama, resolver birim testi ve entegrasyon testlerinde sorgu çalıştırma

Modül 3

API Güvenliği: OAuth 2.0, JWT ve Oran Sınırlama

API anahtarı, Basic Auth, Bearer token ve OAuth 2.0 akışları: authorization code (PKCE), client credentials
JWT yapısı: header, payload, imza, exp/iat/aud talepleri ve RS256 ile HS256 farkı
Scope ve rol tabanlı yetkilendirme ile nesne düzeyi yetki kontrolü (BOLA) açığı örneği
OWASP API Security Top 10: aşırı veri ifşası, mass assignment ve bozuk kimlik doğrulama
Oran sınırlama (rate limiting) algoritmaları: token bucket, sliding window ve 429 yanıtı
CORS yapılandırması, girdi doğrulama ve TLS zorunluluğu (HSTS) ile temel sertleştirme

Modül 4

API Gateway ve BFF Deseni

API Gateway rolü: yönlendirme, birleştirme (aggregation), kimlik doğrulama, rate limit ve TLS sonlandırma
Spring Cloud Gateway, Kong, NGINX ve Envoy seçeneklerinin karşılaştırılması
Backend for Frontend (BFF) deseni: mobil, web ve üçüncü taraf istemciler için ayrı katmanlar
Gateway üzerinde JWT doğrulama, correlation ID ekleme ve istek dönüştürme filtreleri
Gateway'in tek hata noktası olmasını önleme: yüksek erişilebilirlik ve önbellekleme
GraphQL federasyonu ile gateway katmanında şema birleştirme yaklaşımı

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

REST Kısıtları

REST kısıtlarını ve Richardson olgunluk seviyelerini bir API üzerinde değerlendirebilirsiniz.

🧩

GraphQL Şeması

SDL ile tip güvenli bir GraphQL şeması tasarlayabilirsiniz.

🛠️

Resolver ve Sorgu

Sorgu, mutation ve resolver yazıp N+1 sorununu DataLoader ile çözebilirsiniz.

🔐

API Hata Ayıklama

curl, tarayıcı DevTools ve proxy araçlarıyla API sorunlarının kaynağını bulabilirsiniz.

📈

GraphQL İstemci

Apollo Client ile sorgu, önbellek ve abonelik kullanan istemci uygulaması geliştirebilirsiniz.

🧪

GraphQL Üretim

GraphQL API'sini sorgu maliyeti sınırı, yetkilendirme ve önbellekleme ile üretime hazırlayabilirsiniz.

🚀

API Güvenliği

OAuth 2.0 ve JWT ile korunan API akışlarını kurup yaygın OWASP API risklerini kapatabilirsiniz.

🔎

API Gateway

API Gateway ve BFF katmanıyla istemci odaklı yönlendirme ve ortak kaygıları merkezileştirebilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Frontend ve backend geliştiriciler
REST API'lerden GraphQL'e geçmeyi değerlendiren ekipler
API tasarımcıları için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Frontend ve backend geliştiriciler, REST API'lerden GraphQL'e geçmeyi değerlendiren ekipler ve API tasarımcıları için uygundur.

REST bilmem şart mı?

Temel REST bilgisi karşılaştırma için faydalıdır; ilk modül gerekli çerçeveyi verir.

Hangi dil kullanılır?

Sunucu örnekleri Node.js/TypeScript ile, istemci örnekleri React ile gösterilir.

Subscription konusu işleniyor mu?

Evet, graphql-ws ile gerçek zamanlı abonelik kısa bir uygulamayla gösterilir.

Eğitim sonunda sertifika verilir mi?

Eğitimi tamamlayan katılımcılara Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir. Üçüncü taraf kurumların sınav ve sertifikalarıyla bir bağı yoktur.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

GRAPHQL TEMEL KAVRAMLARI EĞİTİMİ